Tutaj nasuwa się jeszcze jedno zagadnienie: Czy osiągnie- 

 my taki sam efekt przez wprowadzenie przy- 

 puszczalnego czynnika w odmienny kompleks geno- 

 typie z ny, t. j., czy rozszerzymy skalę wahań rasy jednopostaciowej 

 do amplitudy, charakterystycznej dla krzyżowanej z nią rasy wielo- 

 postąciowej. czy też po przeniesieniu na inną zygotę, amplituda wahań 

 może ulec zmianie? Innemi słowy zachodzi pytanie, czy obecność 

 przypuszczalnego czynnika sama przez się już jest 

 wystarczająca dla określenia amplitudy wahań, czy 

 też czynnik ten normuje tylko do pewnego sto p' nia 

 tę skalę wahań w zależności od składu genotypie z- 

 nego zygDty, do której został wprowadzony. Aby roz- 

 strzygnąć to zagadnienie przenoszenia pewnej amplitudy wahań 

 na inną zygotę, postanowiłam krzyżować rasy wielopostaciowe 

 z normalnemi, spodziewając się w drugiem pokoleniu mieszań- 

 ców otrzymać połączenie rozszerzonej skali wahań z innym ge- 

 notypem. 



Zaprojektowałam tu dwie równoległe serje doświadczeń: chcia- 

 łam każdą z obu ras wiebpostaciowych skrzyżować z rasą jednopo- 

 staciową, aby w F^ zaobserwować, czy ' wystąpią różnice w skali 

 wahań. Aby mieć pewność, że różnice skali wahań w potomstwie 

 wniesione są istotnie tylko przez rasy wielopostaciowe, krzyżowałam 

 różne osobniki tych ras zawsze z jedną i tą samą rośliną, której ska- 

 la wahań była mi znana. Wybrałam do krzyżowania roślinę z gatunku 

 P. grandiflora o lejkowatych kwiatach promienistych. Wahania wiel- 

 kości korony są tu bardzo nieznaczne: średnica wynosi od 6 — 7,5 cm. 

 Barwa kwiatu czerwono-fioletowa (Ns 551 kodeksu barw) odpowiadała do- 

 kładnie barwie kwiatu pierwszej rasy wielopostaciowej. Doświadczenia 

 planowałem w ten sposób, aby rozszczepienie w i^g t)yło stosunkowo 

 jaknajprostsze — nie chciałam go niepotrzebnie komplikować wprowadza- 

 niem złożonych rozsz'-zepien barwy kwiatu; cały nacisk położo- 

 ny był na to, czy uda mi się otrzymać w i^j rośliny 

 P. grandiflora o charakterze chimer z kwiatami 

 wielopostaciowemi. 



Krzyżowanie z każdą z obu ras wielopostaciowych wykonywane 

 było przy dokładnej izolacji przed i po zapyleniu. Roślina P. grandi- 

 flora użyta była kilkakrotnie jako matka; z tej samej rośliny też bra- 

 ny był 'pyłek do krzyżówek. 



Z pośród rcs wielopostaciowych wybierane były rośliny o wy- 

 glądzie chimer sektorjalnych z kr^ńcowemi różnicami w kv^iatach. Do 



36 



