pierścień; górna część korony, bardzo wazka, rozchylona jest w kształ- 

 cie krótkiego, szerokiego lejka i zakończona bardzo słabo zaznaczone- 

 mi wcięciami na granicy płatków. Średnica korony wynosi zaledwie 

 około 1,2 cm., długość jej zaś około 2,9 cm. Barwa kwiatu jest zie- 

 lonkawo-żółta; jest ona wywołana obecnością ziarn chlorofilu w ko- 

 mórkach, leżących pod naskórkiem, jak o tem przekonywują badania 

 mikroskopowe skrawków korony. Pylniki są ciemno-szafirowe, zaś py- 

 łek ma blado-szafirową barwę, którą według East'a (5) zawdzięcza 

 warstwie komórek wyściełających pylnika. 



Nicotiana Sanderae Hort., (Tabl. VIII fig. 1) użyta, jako forma ojcow- 

 ska, jest znaną odmianą ogrodową, którą otrzymano drogą krzyżowania 

 wielkokwiatowego tytuniu białego N. alata var. grandiflora (N. affinis) 

 z N. forgetiana Hemsley (21). Wielkością korony N. Sanderae nie do- 

 równywa N. alata grandiflora; średnica jej wynosi zaledwie około 4 cm. 

 Pod względem kształtu zbliża się do tej rośliny, gdyż płatki jej w gór- 

 nej części wolne, tworzą pięciopromienną gwiazdę, niezupełnie wszela- 

 ko prawidłową, gdyż górny płatek jest najmniejszy, dwa zaś dolne — 

 największe, dzięki czemu symetrja korony nie jest ściśle promienista. 

 Jednakże i udział N. forgetiana zaznacza swój wpływ na kształcie 

 kwiatu N. Sanderae; wydatny pierścień dokoła gardzieli korony jest 

 właśnie cechą, którą wniosła roślina N. forgetiana. Również i barwa 

 korony pochodzi od tego gatunku, jest ciemno-purpurowa z małemi 

 wahaniami, dotyczącemi intensywności, rozmieszczenie jej zaś jest 

 jednolite na całej koronie. Mikroskopowe badanie skrawków korony 

 pozwoliło ustalić obecność antocjanu czerwonego w większości komó- 

 rek, niektóre zaś — po kilka w każdem polu widzenia — miały sok 

 ciemno-fioletowy. Pylniki są granatowe, pyłek zaś — biały. 



W r. 1916-ym skrzyżowane zostały wyżej opisane rośliny. Krzy- 

 żowanie dokonane było kilkakrotnie w obu kierunkach, t. zn. zarówno 

 kwiaty N. Langsdorffii, jak i N. Sanderae, były kastrowane 

 i izolowane, a następnie zapylane pyłkiem drugiego gatunku, lecz 

 owoce rozwijały się tylko wówczas, gdy N. Langsdorffii była użyta, 

 jako matka. Izolowane kwiaty N. Sanderae odpadały na trzeci, lub 

 czwarty dzień po zapyleniu ich pyłkiem N. Langsdorffii, podczas gdy 

 przy krzyżowaniu odwrotnem przyjmowały się wszystkie zapylenia. 

 Zjawiska te, zdaniem mojem, nie dadzą się wyjaśnić przypuszczeniem, 

 jakoby łagiewka pyłkowa rośliny o mniejszych kwiatach była zbyt 

 krótka, aby móc przeniknąć przez całą długość szyjki słupka (jak 

 u Mirabilis jalapa i M. łubiflora) gdyż ziarna pyłku obu gatunków, 

 badane pod mikroskopem, wykazują tę samą wielkość. Zresztą E a s t 



53 



