w r. 1913-m opisuje Johannsen (3a) zjawisko przekraczania ty- 

 pów rodzicielskich w F^ mieszańców w stosunku do długości i do szero- 

 kości nasion. Transgresja w przypadku opisanym przez Johannsen'a 

 jest nieznaczna. Istnienie jej wskazuje jednak wyraźnie na istnienie 

 czynników kumulatywnych, wywołujących długość i szerokość nasion. 

 W pracy niniejszej chodzi mi nietylko o zjawiska dotyczące dziedzi- 

 czenia długości, szerokości względnie grubości nasion, lecz również 

 o korelację jaka istnieje pomiędzy wspomnianymi trzema elementami 

 składającymi się na kształty nasion Fasoli. 



Kształty nasion Phaseolus vulgaris. 



Linné odróżniał dwa gatunki Fasoli : Phaseolus vulgarh 

 i Ph. nanus ^). Między temi gatunkami istniały według L i n n é ' g o 

 następujące różnice: 



Ph. vulgaris, caule volubili, floribus racemosis geminis, bracteis 

 calyce minoribus, leguminibus pendulis (Spec. Plantarum 1016). 



Ph. nanus, caule erecto laevi, bracteis calyce majoribus, legu- 

 minibus pendulis compressis rugosis (Spec. pi. 1017). 



Pierwsze monograficzne ujęcie rodzaju Phaseolus zawdzięczamy 

 Te norę (8). Opisał on około setki odmian. Zwrócił uwagę na kształty 

 nasion, odróżniając odmiany lupinoides i pisiformis. 



W następnem dziesięcioleciu po publikacji Tenor e ukazała się 

 praca S a vi (7) o Fasoli. Savi skasował Ph. nanw^, włączając go do 

 Ph. vulgaris. Odróżniał wogóle 8 gatunków Fasoli w tern sześć we- 

 dług kształtów nasion a mianowicie: 



Ph. vulgaris, seminibus ovatis subcompressis, 



Ph. romanus, seminibus compressis, 



Ph. oblongus, seminibus teretiusculis latitudine duplo longioribus, 



Ph. tumidus, seminibus ovato-turgidis, ventre tumido, 



Ph. sphaericus, seminibus subrotundis, 



Ph. gonospermus, seminibus compressis irregulariter angulatis. 



Klasyfikację Savi'ego przyjął De Candolle, wprowadzając 

 jedną zmianę, mianowicie dając Ph. romanus nazwę Ph, compressus. 



Obszerną monografię Fasoli ogłosił M a r t e n s (5). Autor ten 

 odróżnia następujące gatunki: 



Ph. vulgaris, Savi, leguminibus rectłusculis subtorulosis longe 

 mucronatis, seminibus compressiusculis reniformioblongis. 



') Linné w pierwszem wydaniu Species plantarum wyróżniał Ph,. coccinens, 

 odpowiadający Ph. midtiflorus Lam., w drugim wydaniu jednak podporządkował 

 ten gatunek P. vîtlgaris. W pracy niniejszej pomijam całkowicie Ph. multiflorus. 



124 



