Ph. compressus, Martens, volubilis, leguminibus compressis latis 

 breviter mucronatis, seminibus valde compressis reniformioblongis. 



Ph. gonospermuSj Savi, volubilis, leguminibus subincurvis toru- 

 losis breviter mucronatis, seminibus compressiusculis irregulariter angu- 

 lato-truncatis. 



Ph. carinatus, Martens, volubilis, leguminibus falcatis rugosis, 

 seminibus teretiusculis elongatis subtruncatis-carinatis. Gatunek ten 

 Martens charakteryzuje bliżej w słowach następujących: Die Kiel- 

 bohnen bilden den Uebergang von den flachen zu den walzenformigen 

 Bohnen, hoch steigend und haufig gestutzt wie die Eckbohnen haben 

 Sie das Lângenverhâltniss der Dattejbohnen, in der Mitte dick wie 

 diese, am Rucken schmal wie jene. 



Ph. obloiigus, Savi, nanus erectus, leguminibus subcylindricis 

 rectiusculis longe mucronatis, seminibus subreniformi -cylindricis la- 

 titudine duplo longioribus. 



Ph. ellipticus, Martens, humilis, erectus vel subvolubilis, leguminibus 

 rectiusculis plus minus torulosis, seminibus minoribus ellipticis tumidis. 



Ph. sphaericus, Martens, suberectus vel volubilis, leguminibus 

 rectiusculis torosis, seminibus majoribus subglobosis. 



Późniejsi monografowie gatunki Martensa uważają za odmiany 

 Ph. vulgaris, L . W stosunku do kształtów I r i s h (2) w obrębie tak 

 pojętego Ph. vulgaris wyróżnia trzy typy: 



1) Seed subglobose or very slightly flattened or elongated, smooth. 



2) Seed distinctly elongated ovate, breadth usually'^/s the length 

 or morę, not usually reniform, raunded or tapering or sometimes 

 truncated. 



3) Seed proportionally longer than the preceding. 



Najnowsza monografia Fasoli, opracowana przez Comes'a (1), 

 dzieli Phaseolus vulgaris, L. na cztery typy: 



1) Ph. vulgaris, L. var. compressus, DC, o nasionach nerkowa- 

 tych, spłaszczonych. Długość nasion jest 1^2 raza większa od ich 

 szerokości. 



2) Ph. vulgaris, L. var. oblongus, Savi, o nasionach cylindryn- 

 nych. Nasiona 2 razy tak długie jak szerokie. 



3) Ph. vulgaris, L. var. ellipticus, Martens, o nasionach elip- 

 tycznych słabo nerkowatych, l^/g raza dłuższe niż szerokie. 



4) Ph. vulgaris, L. var. sphaericus, Savi, o nasionach kulistych, 

 prawie równie długich jak szerokich. 



Podaję niżej, według Comes'a, tabelę odmian i domniemanych 

 mieszańców Ph. vulgaris, L, 



125 



