w zmienności tego typu, zdołałam zaobserwować w niej niejaką prawidło- 

 wość. Możnaby ją nazwać „tendencją rozwojową pędu". 



Z doświadczeń wywnioskowam, że dwa pędy, z pozoru zupełnie 

 jednakowe, o kwiatach identycznie wykształconychi, mogą dawać, jako 

 sadzonki, rozwój różny: np. jedna z nicłi może utrzymywać się w ty- 

 pie kwiatów, a druga wykształcać kwiaty, będące stopniowemi przej- 

 ściami do drugiego typu. Sam proces sadzonkowania nie 

 wpływa na powiększenie, lub zmniejszenie skali zmien- 

 ności odciętego pędu, lecz naod wrót, s k ala zmienności 

 danego pędu jest tu momentem, regulującym utrzymy- 

 wanie się, lub ni eu t r zy my w anie się typu kwiatów jego we- 

 getatywnego potomstwa. 



Do otrzymania zatem typu, wegetatywnie ustalonego, 

 nie prowadzi masowa selekcja pędów o danym typie 

 kwiatów. Najracjonalniejszą metodą jest dokładna obserwacją pędu 

 o kwiatacłi danego typu, gdy jeszcze jest on częścią rośliny macie- 

 rzystej. Dopiero gdy stwierdzimy, że skala wałiań danego pędu jest 

 względnie wazka i nie ulega przesunięciu, możemy przystąpić do roz- 

 mnażania go wegetatywnie. Tak zatem wegetatywna selekcja masowa za- 

 stąpioną być winna przez indywidualną selekcję wegetatywną. 

 Raz wyodrębniony pęd, który utrzymuje się w typie, daje się nastę- 

 pnie dzielić dla uzyskania dalszycłi pokoleń wegetatywnych, które już 

 wiernie ustalony typ powtarzają. Natomiast z pędu, którego kwiaty 

 wykazują znaczną zmienność, nie mamy szans otrzymania jednolitego 

 potomstwa wegetatywnego, gdyż typ kwiatów będzie wykazywał prze- 

 sunięcia. Stałość w dalszej hodowli więc zależy wyłącznie od tego, 

 na jaki pęd trafiamy przy sadzonkowaniu; każdy pęd zatem powi- 

 nien być poddany indywidualnej ocenie. 



6) Efekt takiej selekcji trwa jednak tylko dopóty, dopóki pro- 

 wadzimy rozmnażanie wyłącznie na drodze wegetatywnej. Jest to 

 w gruncie rzeczy efekt powierzchowny, nieistotny. 

 Rozmnażając roślinę wegetatywnie, dzielimy tylko jednego osobnika 

 na wiele części. Selekcja wegetatywna ułatwia nam jedynie poznanie 

 całej skali wahań w obrębie danego osobnika, natomiast o jego ce- 

 chach dziedzicznych nie możemy na tej zasadzie żadnych wyciągać 

 wniosków; cechy dziedziczne dają się ocenić dopiero 

 po zbadaniu potomstwa płciowego danej rośliny. Jak 

 wiemy, w swoim rozwoju ontogenetycznym osobnik nie musi ujawnić 

 całkowitej skali wahań rasy, pomimo że ją, jako taką, niezmiennie 

 przekazuje potomstwu płciowemu. W sadzonkach z chimer sektor- 



98 



