jalnych obserwujemy nieraz doskonałe ustalenie zewnętrznego typu 

 kwiatów, jednak potomstwo płciowe takicłi osobników o jednolitych 

 kwiatachi powtarza pełną skalę wałiań linji czystej. A zatem drogą 

 selekcji wegetatywnej nie możemy zwęzić skali wałiań genotypu. Nie 

 wpływamy na zmianę istotną pewnycłi cecłi, lub na icłi ustalenie dzie- 

 dziczne, gdyż wyniki selekcji dotyczą tylko jednego osobnika pokole- 

 nia płciowego. Dlatego też z punktu widzenia genetyki selekcja taka 

 nie jest skuteczna, ctioć nawet osiąga ona pewien pozorny efekt, 

 gdyż „odmiany", „ustalone" na tej drodze nie różnią się od siebie 

 dziedzicznie (czyli nie są, wbrew przekonaniu S t o u t ' a , równo- 

 znaczne z „Kleinarten"). Zagadnienie to omówimy bardziej szczegó- 

 łowo w rozdziale następnym. 



Zagadnienie sJcutecmości selekcji ivegetaUjwnej.- 



Wbrew zapatrywaniom Stout'a, ani obserwacje nad Coleus, 

 ani nad Petunią, ani nad innemi roślinami o szerokiej zmienności ilościo- 

 wej, dotyczącej barw lub kształtów blaszki liściowej, korony kwiatu 

 i t. d., nie dają zdaniem mojem faktów, któreby w najmniejszej mie- 

 rze mogły stać w sprzeczności z teorjami mendelistycznemi. Wpraw- 

 dzie pozornie selekcja pączków osiąga efekt, lecz ustalony zostaje 

 tylko fenotyp; wszelka wartość selekcji ustaje z ctiwilą wprowadzenia 

 momentu rozmnażania płciowego, gdyż od tej cłiwili trzeba ją znów 

 rozpoczynać od samego początku. Jak już wspomniałam poprzednio, 

 Stout twierdzi, że typy wytworzone przez ustalenie wegetatywne 

 zmienności pączków są równoznaczne z „Kleinarten" lub „Biotypes" 

 spotykanemi często wśród gatunków uprawnych, rozmnażanych z na- 

 sion (str. 75 „The types produced by bud variations are the équiva- 

 lents of the „Kleinarten" or the „biotypes" commonly occurring in 

 cultivated species propagated by seed"). Na taki pogląd trudno jest 

 się zgodzić, jeżeli się weźmie pod uwagę fakt, że między poszczegól- 

 nemi drobnemi gatunkanrii („Kleinarten" „espèces élémentaires" J o r- 

 dan'a) jednego gatunku Linneusza istnieją różnice, dające się 

 sprowadzić do określonych czynników (jednostek genetycznych), a za- 

 tem typ dziedziczny każdego z nich jest stały i nie mogą jedne z nich 

 przechodzić w drugie, jak się zdarza u „odmian" Coleus i Petunii. Jak 

 wiadomo z rośliny macierzystej, która nam służy za punkt wyjścia dla 

 selekcji wegetatywnej, prowadzącej do otrzymania szeregu „odmian", 

 możemy uzyskać drogą nasion te same „odmiany" rzekome; nadto 

 z nasion każdej selekcjonowanej wegetatywnie przez długi szereg po- 



99 



