Dopóki jakiś rodzaj zmienności nie jest jeszcze scharakteryzo- 

 wany, nie jest wystarczającą metodą badań metoda czysto opisowa, 

 (morfologiczna) jaką jest niewątpliwie metoda stosowana przez S to- 

 ut 'a do Coleus. Zmienność Coleus badana była opisowo na dwóch 

 osobnikach i ich wegetatywnem potomstwie, a nie była przedtem zba- 

 dana genetycznie (dziedzicznie). Wobec tego, że potomstwo wegeta- 

 tywne rośliny musimy uważać za rozczłonkowane jej ciało, więc rozpa- 

 trując takie potomstwo, nie mamy przed sobą szeregu następujących 

 po sobie pokoleń, lecz rozpatrujemy poprostu zmienność w obrębie 

 jednego osobnika. Zbadanie genetyczne zaś sprowadzałoby się do 

 studjowania danych cech na potomstwie płciowem. Wyniki badań 

 w obu przypadkach mogą nie być wcale identyczne i dlatego powin- 

 nyby być ze sobą zestawione dla porównania. Natomiast S tout, 

 poświęciwszy wiele czasu i miejsca opisom wegetatywnego potomstwa 

 dwóch osobników wybranych, jako miacierzyste, zagadnienie istotnego 

 dziedziczenia (przez nasiona) cech opisywanych traktuje bardzo po- 

 bieżnie, rzec można — ubocznie; twierdzi on, że „it is much simpler" 

 (str. 13) rozmnażać te rośliny wegetatywnie, niż przez nasiona, a prze- 

 cież tylko w takim przypadku możnaby wogóle mówić o dziedziczeniu 

 cech i ustalaniu odmian. 



Na zasadzie obserwacji swoich, oraz opierając się na historji 

 poszczególnych odmian Coleus, Stout stara się wyjaśnić ich pocho- 

 dzenie. Niejednolite potomstwo płciowe dowodzi, według niego, że 

 używane do doświadczeń rośliny nie należą do czystego gatunku (Jo- 

 leus hlumei, lecz fakt ten wskazuje według autora, że są one mie- 

 szańcami. Zaznacza też autor, że gdyby gatunek ten badany był 

 tylko w stosunku do potomstwa płciowego, otrzymana rozmaitość barw 

 i kształtów byłaby interpretowana przez genetyków współczesnych, 

 jako rozszczepienie naskutek kombinacji jednostek genetycznych, 

 zwłaszcza, że liczne fakty czynią zjawiska te pozornie podobnemi do 

 rozszczepienia mieszańca, jak ustala autor w pięciu punktach (str. 58). 



Nie przesądzam, jakie było istotnie powstanie tej odmiany, chcę 

 tylko poddać krytyce argumenty, na których Stout opiera swój 

 pogląd. 



Cztery gatunki (C. liliimei, C. uerschaffeltu, C. (/ibsonii / ('. ve~ 

 żtclii/) sprowadzone były do Europy w drugiej połowie ubiegłego stu- 

 lecia, przyczem dwa pierwsze z Jawy, dwa drugie zaś — z Nowej 

 Kaledonji. Użyte one były do krzyżowania, przyczem pierwsze poko- 

 lenia mieszańców nie były jednolite, lecz poszczególne osobniki w obrę- 

 bie F^ jednej krzyżówki odpowiadały bądź jednej, bądź też drugiej 



101 



