— 26 — 



De belangrijkste factor voor een ziekte is dus de gesteldheid 

 of de dispositie van het organisme, vv^at v^eer samenhangt met 

 chemotropisme, waaronder verstaan wordt het aanwezig zijn van 

 bepaalde stoffen in de plant, welke de schimmel aantrekken of 

 afstooten. Echter lijkt het me niet gewenscht over dit onder- 

 werp, hoe belangrijk ook, in dit stuk verder in te gaan. 



Gaat men nu na, hoe in de natuur zich de ziekte verbreidt, 

 dan vindt men, dat van bepaalde planten in het groot gekweekt, 

 b. v. thee of kina, de schimmel overgaat op andere, b. v. Gre- 

 villea robusta, enz , die vroeger de ziekte nooit gehad hebben, 

 Enkele planten worden dadelijk in grooten getale aangetast; 

 zoo zag ik, dat bij Boehmeria caudata var. ourantha op één 

 enkele plek meer dan 60 exemplaren aangetast waren ; andere 

 daarentegen, b. v. Trema orientalis zag ik tot nu toe als één 

 enkel aangetast exemplaar. Hoe dit nu te verklaren is, is nog 

 onbekend. Echter volgt wel uit het feit, dat andere planten 

 aangetast worden, welke zeer waarschijnlijk vroeger die ziekte 

 niet hadden, terwijl de schimmel onveranderd blijft, wat infec- 

 tievermogen op de oorspronkelijke plant betreft, dat parasitisme 

 ook bij deze schimmel ten opzichte van die planten een ver- 

 worven eigenschap is. 



VI. Bestrijding der ziekte. 



Uit het voorgaande is voor een groot deel af te leiden, op 

 welke wijze men de djamoer oepas-ziekte bestrijden moet. Het 

 was me alleen mogelijk dit bij de kina na te gaan, doch in het 

 algemeen is dit ook van toepassing op andere cultuurplanten. 

 Echter dient hier nog even eraan herinnerd te worden, dat 

 verschillende planten zich ook eenigszins anders tegenover de 

 ziekte gedragen, iets, waarop Zehntner 1 ) reeds wees en dat 

 vaak vergeten wordt. Zoo is volgens hem, om een enkel voor- 

 beeld te noemen, cacao minder tegen de ziekte bestand dan kina, 

 terwijl, voor zoover ik er een oordeel over vellen kan, kina 

 veel zwakker is dan thee. 



t). Zehntner 1. c. 



