HOOFDSTUK II. 



Tabak voor de Inlandsche Markt. 



CULTUUR EN BEREIDING. 



Na de invoering van de tabak op Java, volgde de Inlander aan- 

 vankelijk bij de cultuur van dit voor hem vreemde gewas, de aan- 

 wijzingen, die hem toen verstrekt zijn geworden. Dit blijkt o. a. uit 

 een mededeeling van Rumphius in 1690: „In Ternate werd de tabak 

 hedendaags geoeffend schier op dezelfde manier als in West-Indien, 

 eerstelijk een bed bezaaijende en daarna de plantjes in vooren ver- 

 plantende, gelijk men met de kool doed ; de opgewassen stokken 

 moet men dagelijks kapoenen J ), zoo gewinnen ze groote, breede en 

 vette bladeren." In den loop der tijden heeft de Inlander in de cultuur 

 niet veel wijzigingen aangebracht, terwijl hij verder bij de bereiding 

 als regel een weg volgt, die geheel afwijkt, van wat met de tabak 

 geschiedt, die voor de wereldmarkt bestemd is. Die afwijking hangt 

 samen met den vorm, waarin de inlandsche tabak gewoonlijk gebruikt 

 wordt n.1. als seroetoë s (strootjes) of als pruimtabak en dan te 

 zamen met sirih, maar veel minder als pijptabak (met opium) ; het 

 gebruik van sigaren neemt steeds toe. Bij de cultuur en bereiding 

 van de meeste tabak behoeft men dus weinig; rekening- te houden met 

 talrijke kenmerken en eigenschappen, wier bezit voor sigaren-tabak 

 onmisbaar is. 



De Inlander hecht veel waarde aan p/euriee en sterk smakende 

 tabak, zij moet volgens den Europeeschen smaak zeer zwaar zijn. 

 In Banjoemas en Kedoe wordt veel benzoëhars door de tabak 

 gemengd, om de klobots bij het rooken geuriger te maken ; over toe- 

 voeging van opium of hennep, voor verhooging der narcotische 

 werking, zie pag. 6. Zoowel de cultuur als de bereiding werken 

 er toe mede om de oorspronkelijke tabak die sterk werkende 



*) D. i. toppen en uitknijpen van de zuigers (toenassen). 



