24 



Naarmate de tabak grooter wordt, neemt de zorg en de moeite 

 aan de plant besteed, toe, waartoe ongetwijfeld ook overwegingen 

 van geldelijken aard medewerken; want de Inlander behoeft voor dit 

 gewas, in tegenstelling met de rijst, geen belasting op te brengen en 

 ten tweede levert de tabak door den korten groeiduur en de spoedig 

 afgeloopen bereiding dadelijk contant geld op. 



Door bemiddeling en met medewerking van het personeel van 

 het Departement van Landbouw is een begin gemaakt een rationeele 

 wijze van bestrijding en voorkoming van ziekten en plagen in te 

 voeren; verder bezigt de Inlander zelf nog de volgende eigen middelen: 

 Om de mieren van het uitgestrooide en nog niet gekiemde zaad af te 

 houden, bestrooit hij het bed met een mengsel van feroetan kclapa 

 (geraspte klapper) en goela djawa (Inlandsche suiker); later echter 

 wanneer de kiemplantjes zich ontwikkeld hebben, verdelgen de mieren, 

 door het zoete mengsel aangelokt, de rupsen, die de jonge kweekplantjes 

 bedreigen ; ook dedek (rijstzemelen) wordt voor dit doel uitgestrooid. 



Het uitplanten van de bibit geschiedt vrij laat, soms eerst op 

 een leeftijd van 50 — 60 dagen; hierbij moet men er echter rekening 

 mee houden, dat in het koudere bergklimaat de ontwikkeling van de 

 bibit veel langzamer verloopt. Het te veel aan plantmateriaal verkoopt 

 de planter, terwijl er plaatselijk ook beroepsbibit-kweekers en handelaars 

 zijn, door wier bemiddeling ook transport naar elders zelfs op grooten 

 afstand plaats vindt. (Op het Diënggebergte, op den Sindoro, op het 

 zadel van Soembing en Sindoro, enz.) 



Gewoonlijk gebruikt men den tijd, waarin de bibit groeit, om den 

 grond voor den aanplant in gereedheid te brengen. De bewerking 

 hangt af van de gesteldheid van het terrein en van de grondsoort. 



Op Java plant men de tabak zoowel op tegalans, d. i. op blijvend, 

 onbewaterbaar bouwland, als op sawah's; in het laatste geval is echter 

 de bewerking dikwijls niet intensief genoeg om de vroegere sawah in 

 gfoed bruikbaren tabaksgrond te veranderen. 



In de Buitenbezittingen groeit veel tabak op ladangs, op pas 

 ontgonnen terrein, dat kort te voren nog met bosch bedekt was. Waar 

 men ploegt, zooals op tegalgrond, geschiedt dit eenige malen achter 

 elkaar, telkens iets dieper; de zwakke bouw van den ploeg, het dikwijls 

 minder bruikbare trekvee en de groote weerstand, dien de grond in het 

 droge jaargetijde bieden kan, maken, dat deze bewerking gewoonlijk 



