30 



Een ander middelpunt voor den Inlandschen tabakshandel is 

 Palembang-; hier wordt op groote schaal tabak van Redjang (Ranau- 

 districten) verhandeld voor export naar Singapore ; de grootste 

 hoeveelheid blijft echter voor locaal gebruik. In genoemde streken is 

 de tabak zoowel hoofdgewas als ook voorvrucht van de ladangrijst. 



Borneo. Wet zout en katoen was in vroeger tijd tabak 

 ongeveer het eenige artikel van invoer bestemd voor de Dajaks van 

 het binnenland van Borneo. Wel verbouwen alle stammen tegenwoordig 

 ook hun eigen tabak, maar uit onbekendheid met een behoorlijke 



Fig. 13. Pajakoemboer 



Tabak kerven. 



bereidingswijze, geven zij, vooral bij het sirih-kauwen, de voorkeur 

 aan de geïmporteerde Java-tabak. Alleen de Scpoetans (Nieuwenhuys) 

 stampen de fijn gesneden en gedroogde tabak in bamboe-doozen en 

 laten ze daarin een soort broeiing ondergaan, waardoor ze beter te 

 gebruiken is dan die der andere stammen. De Maleiers hebben het 

 sirih-kauwen ingevoerd, dat lang niet zoo algemeen is als het rooken, 

 zoodat alleen onder dezen vorm de tabak voor de stammen der Boven- 

 Kajan als genotmiddel in gebruik is. 



Uit de niet zeer uitgebreide literatuur aangaande de andere 



