Tabak. 



HOOFDSTUK 111. 



Tabak voor de overzeesche markten. 



I. DE TABAKSCULTUUR OP JAVA. 



Cultuur en Bereiding. 



De tabakscultuur op Java heeft zich in verschillende richtingen 

 ontwikkeld, afhankelijk van natuurlijke omstandigheden als klimaat en 

 bodem, die de eigenschappen van het product beheerschen en afhankelijk 

 van de agrarische toestanden, die voor de Vorstenlanden anders zijn 

 dan in het Gouvernementsgebied. De groote gevoeligheid van de tabak 

 voor klimaat, hoogte boven de zee en grondsoort, maakt, dat in een 

 bepaalde streek gewoonlijk slechts een bepaald type met voordeel 

 eekweekt kan worden. In het warme, laaefo-eleofen vochtio-e kustgebied 

 van Oost-Java kan de cultuur van dekbladtabak, het Sumatra-type 

 met voordeel plaats vinden. Op een hoogte, grooter dan 200 M. moet 

 men tot andere typen overgaan, bijv. tot „Hybride" en nog hooger is 

 weer Kedoe de meest voordeelige tabak. Iets dergelijks geldt voor 

 Midden-Java, waar men evenzeer aan bepaalde typen gebonden is. 

 Hetzelfde zaad, dat in Deli het onovertroffen dekblad geeft, zou in de 

 Vorstenlanden een inferieur, roodachtig, klein blad opleveren, zoodat 

 men hier andere typen aan moet planten. De cultuur en de ver- 

 zorging van de tabak op vele ondernemingen in de Vorstenlanden 

 staan hooger dan in Deli, als gevolg van de meer gunstige omstandig- 

 heden, waaronder de landbouw er gedreven kan worden ; zoodoende kan 

 het minder goed slagen van de Sumatra-tabak er niet aan de cultuur 

 geweten worden, maar is bijna geheel terug te brengen tot locale 

 omstandigheden als klimaat (regenval, enz.) en grond. Naar gelang 

 de Europeesche ondernemer de regeling der werkzaamheden zelf 

 vollediger in de hand heeft en minder aan het initiatief van den 

 inlander overlaat, komt in het algemeen een product voor den dag, 

 dat aan hoofere eischen voldoet en een o-rootere marktwaarde bezit. 



