3S 



Hoe uiteenloopend de eigenschappen en de er mede samenhangende 

 marktwaarde bij Java-tabak zijn, komt het best aan den dag- uit de 

 waardeering", die deze tabak op de wereldmarkt (Amsterdam en 

 Rotterdam) vindt. Er wordt Java-tabak verkocht voor dezelfde hooge 

 prijzen, die men voor Sumatra-dekblad besteedt, maar daarnaast vindt 

 men prijzen, die niet hooger zijn dan i2b/ 2 et. en zelfs dalen tot 4I/2 et. 

 per l/g K.G. (Amsterdam 1916, H. Dentz). 



Een der voornaamste werkzaamheden der Tabaks-Proefstations 

 is hun medewerking te verleenen om tabakstypen („zuivere lijnen") 

 voor een bepaalde streek te vinden, waarvan men verwachten kan, 

 dat het product het best aan de markteischen zal voldoen. 



In de Vorstenlanden heeft de Europeesche ondernemer door de 

 tot nog toe vigeerende wettelijke regeling de volle vrijheid het geheele 

 bedrijf volgens eigen wenschen en inzichten uit te oefenen onder 

 voor hem zeer gunstige voorwaarden. Hij kan gedurende een lange 

 reeks van jaren (tot dertig jaar toe) over den grond beschikken, mits 

 hij een gedeelte ervan aan de arbeidsplichtige bevolking afstaat om 

 er de voor haar levensonderhoud noodige gewassen op te kweeken 

 (rijst en tweede gewassen). De bedrijfszekerheid wint er aanmerkelijk 

 door, omdat een deel der op wonende bevolking verplicht is ten 

 behoeve van den huurder werkzaamheden te verrichten, die met het 

 kweeken van de tabak samenhangen. Het voornemen bestaat, om 

 langs geleidelijken weg deze cultuurdiensten door een systeem van 

 vrijen arbeid te vervangen, zooals voor het Gouvernements gebied 

 op Java en Madoera geldt. 



In de Gouvernementslanden is de toestand anders. De wetgeving- 

 kent alleen huurcontracten van korten duur, maximum 5 jaar, zoodat 

 de Europeesche ondernemer slechts enkele jaren over den grond 

 beschikken kan. i) Bovendien is de aldaar verblijvende bevolking door 

 geen enkele wettelijke bepaling verplicht, zich als arbeider beschik- 

 baar te stellen, met als gevolg" een veel geringere bedrijfszekerheid 

 dan in het Vorstenlandsch gebied. Op een verzoek van belanghebbende 

 ondernemers om een soort koelie-ordonnantie in te voeren met poenale 

 sanctie, zooals destijds voor de arbeiders op de Buitenbezittingen is 

 ingesteld, is het Gouvernement niet ingegaan, in verband met het 



a ) Bij erfpachtsperceelen in de regeling weer anders. 



