7 Tabak. 



afbeeldingen zijn aan dit werk ontleend ; de eene (fig. 2) stelt de 

 cultuur van het gewas in een tropisch land voor en daarin is zonder 

 vee! moeite de thans nog gangbare werkwijze te herkennen. Met de 

 bereiding is het eenigszins anders gesteld, omdat men in dien tijd de 

 bladeren niet alleen als zoodanig, als genotmiddel, gebruikte maar 

 ook veelvuldig als grondstof voor de bereiding van zeer samengestelde 

 geneesmiddelen. Vandaar dat Neander, philosoof en arts, in zijn 

 Tabacologia een ruime plaats aan dit deel inruimde ; en waarom het 

 op de andere afbeelding (fig. 3) ook minder gemakkelijk valt punten 



Fig. 3. Tabaksbereiding in oude tijden. (J. Neander). 



van overeenkomst terug te vinden met de tegenwoordige wijze van 

 tabaksbereiding. 



Rumphius schrijft in zijn Herbarium Amboinense, er zelf wel van 

 overtuigd te zijn, dat de tabak uit Amerika in Oost-Indië is ingevoerd, 

 maar toch maakt hij uitdrukkelijk melding van een hem gedane 

 mededeeling, dat er reeds vóór de komst der Europeanen op Java 

 tabak zou zijn gerookt. Hartwich ziet in deze mededeeling een vage 

 aanwijzing, dat er inderdaad lang te voren rooktoestellen in gebruik 



