58 



den grond in staat stelt in de diepere lagen als in een reservoir, veel 

 water op te nemen en vast te houden, dat later geleidelijk naar de 

 tabakswortels omhoog stijgt. Terwijl, gelijk hiervoor reeds vermeld is, 

 het steeds doorloopend zorgvuldig loshouden van de bovenlaag, het 

 verlies door verdamping tegengaat. (Het geheel vertoont eenige punten 

 van overeenkomst met het dry-farming systeem). Waar de plant niet 

 in deze gunstige omstandigheden verkeert, of een buitengewoon lang- 

 durige droogte heerscht, is kunstmatige watertoevoer onmisbaar ; teeke- 

 nend is het verschil bij op éénzelfden dag uitgeplante tabak, die ge- 

 deeltelijk wèl, gedeeltelijk niet kunstmatig van water is voorzien (fig. 23). 



Het toppen en uitbreken van de toenassen (zuigers, dieven) 

 blijft tegenwoordig bijna geheel achterwege, om zoodoende een bruik- 

 baarder topblad te winnen. Dit laatste verliest er ongewenschte eigen- 

 schappen door, als groote dikte en grofheid, omdat het nu door de 

 zich ontwikkelende bloemkroon eenigszins beschaduwd wordt en ook 

 minder voedsel toegevoerd krijgt. Overigens plukt men ook wel blad 

 van de toenassen, mits de lengte het maar eenigszins toelaat. 



Bij het oogsten past men blad- of plukoogst toe ; het ge- 

 schiedt zooveel mogelijk des morgens vroeg, waarbij alles wat langer 

 is dan 6 duim wordt meegenomen. Die kleine lengten vindt men 

 behalve bij het toenasblad ook bij het zandblad. Het plukken gaat 

 geleidelijk voort, naar gelang de opvolgende bladeren den meest ge- 

 wenschten graad van rijpheid bereikt hebben ; afhankelijk van de grootte 

 van de plant, het aantal bladeren en van de weersgesteldheid duurt 

 dit plukken 6 tot 8 weken. Het transport van het geplukte blad naar 

 de hangloods (droogschuur) geschiedt in een oogstmand {pngkeh) (fig. 24). 

 Hetgeen dan nog van de plant overblijft, werd vroeger gedeeltelijk 

 (het topgedeelte) ondergewerkt als groenbemesting", en het onderste 

 houtige stengeldeel als brandstof gebezigd, vooral voor de inlandsche 

 pottenbakkerij. Nadat het gebleken was, dat op deze wijze infectie op 

 groote schaal van den grond met Phytophthora kon plaats vinden, heelt 

 Jensen aangeraden alle resten te verbranden in speciaal daarvoor 

 gebouwde ovens en de asch als meststof te bezigen. Na beëindiging 

 van den oogst volgt onmiddellijk weer verandering van het tabaksveld 

 in sawah ; zie de boven aangegeven vruchtopvolging. 



In de hangloods (één op 10 velden) aangekomen, legt men het 

 geplukte blad zorgvuldig op nette, platte leggers van bamboe {pagans), 



