66 

 Dikblad. Druk. 



iste kwal. dikblad. 2de kwal. dikblad. Licht druk. Zwaar druk. Stuk van licht druk. 



DB donkerbruin. DC donkerbruin. M bruin. M.M bruin en vaal. KM bruin en vaal. 



DBB lichtbruin. DCC lichtbruin. MV vaal. 



DBV vaal. DCV vaal. 



Spikkel. Stuk. 



iste kwal. spikkel. 2de kwal. spikkel, iste kwal. stuk afkom- 2de kwal. stuk 3de kwal. stuk 



stig van A en B. van C en grootstuk zeer stuk van 



van A en B. A, 1> en C. 



SB bruin. SC bruin. K bruin. O bruin. ÜO bruin en vaal. 

 SEV vaal. SCV vaal. KV vaal. OV vaal. 



Volledigheidshalve zij nog- vermeld, dat eenige proefnemingen 

 op touw zijn gezet om de groote hoeveelheid tabakszaad, die 

 jaarlijks aan de planten rijp wordt, productief te maken. Voor dat 

 doel is de waardevolle olie uit het zaad gewonnen en is de uitgeperste 

 boengkil verder nuttig gebruikt (meststof). De beslissing omtrent een 

 blijvende toepassing zal hoofdzakelijk van commercieele overwegingen 

 afhankelijk zijn. De practische uitvoerbaarheid is in ieder geval bewezen. 

 (Cohen). 



b. gouvernemextslanden. 



De cultuur geschiedt door den Europeaan op erfpachtsperceelen, 

 of op grond, die voor korten tijd van den Inlander gehuurd is; de 

 Inlander kweekt tabak op eigen grond. Waar de Europeesche onder- 

 nemer de cultuur en de bereiding in de hand heeft, wordt tabak 

 geproduceerd, die in eigenschappen en prijs de Yorstenlandsche en 

 de Deli-tabak nabij komt. Echter is dit slechts bij een klein ge- 

 deelte het geval, want het grootste deel wordt door den Inlander 

 gekweekt en komt daarna als opkooptabak in handen van den 

 Europeaan, soms na eerst ook nog in de kampong gedroogd te 

 zijn {Kampong-krossok, zie pag. 39). Een centrum van Europeesche 

 cultuur vindt men in Besoeki, met name in het Djembersche, waai- 

 de cultuur en de bereiding in vele opzichten overeenkomst vertoonen 

 met die in cle Vorstenlanden ; verder zijn er in het andere Gouver- 

 nementsgebied nog enkele ondernemingen, waar op soortgelijke wijze 

 tabak gewonnen wordt (bijv. de onderneming Soekaradja in Banjoemas 

 en andere). Maar overigens wordt de tabak, die de bevolking gekweekt, 

 eventueel ook gedroogd heeft, opgekocht door Europeanen, zooals in 



