67 Tabak. 



Bondowoso, Loemadjang, Kediri, Malang, Rembang, Kedoe, Banjoemas 

 Semarang en de Preanger. 



Voor een vergelijkend overzicht van de Vorstenlandsche cultuur- 

 methode met die van Besoeki zijn de publicaties der beide tabaks- 

 proefstations te Klaten en te Djember van veel waarde. Niet alleen 

 komen daarbij de verschillen van oeconomischen aard, als grondgebruik 

 en het arbeidsvraagstuk aan den dag, maar ook is voor Oost-Javasche 

 ondernemingen karakteristiek, dat een zelfde onderneming inferieur en 

 superieur blad op de markt brengt. De prijzen loopen dan sterk uiteen, 

 tabak van ca. 15 ets. per pond, naast tabak, met hoogere prijzen dan 

 de beste Vorstenlandsche merken. De tabakscultuur in Besoeki is in 

 zeker opzicht een ander stadium ingegaan, nadat een tabaksordonnantie 

 en de daarmede samenhangende regelingen een nieuwe toekomst voor 

 deze cultuur geopend hebben. Zoo laat het zich aanzien, dat speciaal 

 de cultuur van de duurdere tabaksoorten zich verder en beter zal 

 kunnen ontwikkelen en dank zij het gunstige klimaat van Djember, 

 een hooger vlucht zal gaan nemen. 



De nieuwe sedert in werking getreden ordonnantie heeft aan 

 vele misstanden een eind gemaakt, aan onderkruiperij bij het inhuren 

 van grond, diefstal van tabak vooral bij het opkoop-bedrijf, deloyale 

 concurrentie, schuurbranden en dergelijke. 



/ 'ooroopst. Voor een deel van de tabak gelden echter al deze 

 bepalingen niet en wel voor den zoogenaamden vooroogst, waarvan 

 Besoeki jaarlijks 15 — 20.000 pakken levert. Deze tabak, meestal het 

 gesteelde type, wordt zonder eenige bemoeienis van de onderneming 

 door inlanders in den Oostmoesson gekweekt en geoogst en aan de 

 onderneming verkocht. De onderneming kan de verdere bewerking 

 van deze tabak met betrekkelijk geringe kosten doen, omdat employé's, 

 schuren enz. er toch voor den gewonen oogst zijn, en de kosten dus 

 maar weinig meer worden dan de opkoopprijs — eenige centen per pond. 

 Vandaar dan ook, dat die cultuur bij een verkoopprijs van 15 ets in 

 Europa, nog loonend kan zijn en bij den tegenwoordigen 1) prijs van 

 20 ets. of meer zelfs zeer voordeelig kan worden. Zorg wordt er aan 

 deze tabak weinig besteed ; de fermentatie door de onderneming is 

 vaak maar zeer vluchtig en broei in de balen komt dan ook voor. 



l ) iQ'5- 



