84 



onnoodig maakte als koelie's in dienst te treden, is het voor de planters 

 een der moeilijkste vraagstukken geweest, de arbeiclsquaestie tot een 

 goede oplossing te brengen. „Het vinden van voldoende werkkrachten", 

 schrijft Mr. H. J. Bool {De Cliinecsche Immigratie naai- Deli), „heeft 

 altijd den Deliplanters, van den beginne af aan, veel moeite en opoffe- 

 ring gekost. Nadat de heer Nienhuijs te vergeefs had beproefd de 

 cultuur van tabak door Maleiers te drijven, verzekerde hij zich van 

 Chineezen, in de Straits Settlements geworven, die, hoewel het ruwe 

 klanten waren, bleken voor dit werk geschikt te zijn. Zijn voorbeeld 

 werd door later komenden gevolgd en tot nu toe zijn de Chineezen het 

 hoofdbestanddeel geweest der werklieden op de tabaksondernemingen. 

 Zij worden altijd voor de cultuur zelf gebruikt, terwijl de andere 

 landaarden, zooals Javanen, Klings, Bataks, Bandjareezen, enz. voor 

 werkzaamheden in verband met de cultuur worden gebezigd. 



Talrijke moeilijkheden moesten overwonnen worden om den weg 

 te vinden in zake een o-erep/elden aanvoer van bruikbare Chineesche 

 arbeidskrachten. Groote voordeden biedt hierbij het sedert 1888 door 

 de Plantersvereeniging te Medan opgerichte Immigranten- Bureau, als 

 direct gevolg van de officiëele toestemming van de Chineesche 

 Regeering voor de emigratie uit China. Aan dit bureau was opge- 

 dragen de behartiging- van alles, wat de immigratie betrof. Behalve 

 het afdoen van de administratie, die de emigratie meebracht, kreeg 

 dit Immigranten-Bureau ook nog als programma het bevorderen van 

 de directe emigratie, het tegengaan van den invloed der brokers, !) 

 en het aanvullen van een tekort aan koelies door werving in de 

 Straits. Sedert 1S99 worden uit de Straits geen koelies meer geworven ; 

 ook directe immigratie per zeilschip (Loei-tsjioe's) komt sinds lang niet 

 meer voor. Het algemeene toezicht berustte bij het Planterscomité. (Het 

 Bestuur der Plantersvereeniging), met een clagelijksch bestuur. Ieder 

 lid der Plantersvereeniging verplichtte zich uitsluitend sinkheh's -) te 

 engageeren door bemiddeling van het Immigranten-Bureau. Eerst na 

 velerlei teleurstellingen en veel tegenwerking vooral van personen, die 

 zich als „broker" een rijke geldwinning met de koelie-werving en 



1 ) Koeliewervers. 



2 ) Een voor de eerste maal in Deli aankomende immigrant (baar of nieuweling): 

 laukheh, de man, die reeds in Deli gewerkt heeft. 



