94 



ziekte bij de tabak te voorschijn kan roepen, hetgeen op voedings- 

 stoornissen zou wijzen. 



De wijze, waarop sommige meststoften worden toegediend, kan 

 evenzoo de goede waterverzorging van de jonge tabak verstoren. Dit 

 komt wel voor, wanneer de koelie bij het gebruik van oplosbare mest- 

 zouten, daarvan veel tegelijk droog bij het planten in het plantgat 

 brengt. Er kan dan tijdelijk in de onmiddellijke nabijheid van de 

 wortels een zoo geconcentreerde bodemoplossing ontstaan !), dat die 

 concentratie den wortel belemmert vocht op te nemen, nog gezwegen 

 van eventueele schadelijke werking, die uit de reactie van de meststoffen 

 voortvloeit. 



Bij de Deli-tabakscultuur vindt alleen kunstmatige watertoevoer 

 plaats bij het kweeken van bibit en verder bij of kort na het planten 

 op het veld. Proeven om opgegroeide tabak kunstmatig van water te 

 voorzien, zijn op groote schaal jaren geleden, op Soengei Biroeng 

 genomen ; zij hebben niet aan de verwachting beantwoord. Op Java 

 (Vorstenlanden) is dit systeem zeer algemeen in gebruik (ngelïb), maar 

 dan bij de cultuur van tabak met andere eigenschappen dan Sumatra- 

 dekblad. De groote verschillen in regenval en regenverdeeling en in 

 andere opzichten, verklaren de afwijkende uitkomsten, die deze water- 

 voorziening op Java en op Sumatra heeft opgeleverd. 



Ook bij de bereiding van de tabak, zoowel bij het drogen, als 

 tijdens het fermenteeren, oefent de vochtigheid van de lucht grooten 

 invloed uit, waarop later nog gewezen zal worden. 



Licht en warmte. De intensiteit van het licht en de tijdsduur, 

 gedurende welken de zon schijnt, oefenen, zooals bekend is, evenzoo 

 invloed uit op de structuur van het blad. Zoo zijn de topbladeren, die 

 het meest blootgesteld zijn aan uitdroging en aan directe bestraling van 

 de zon, als regel het dikst, terwijl de andere bladeren, vooral het voet- en 

 zandblad, die in de schaduw van de hooger geplaatste groeien, veel 

 dunner zijn. Bij de tegenwoordige markteischen worden de laatste 

 daarom het duurst betaald. Bij de tentcultuur in Noord- Amerika tracht 

 men het percentage van de voor dekmateriaal bruikbare bladeren per 

 plant te verhoogen, door de felle zonnestralen gedeeltelijk tegen te 



') Men vergelijke de concentratie bij een watercultuur met hetgeen op deze 

 wijze te wachten is. 



