178 



planten bleven, door een misverstand, 5 maanden te Panama staan 

 en waren toen alle gestorven. 



Na de verzending- van de planten ging de reis weder Zuidelijker 

 naar Huanta en Sandia. In deze laatste plaats vond hij hulp bij een 

 vriendelijken Cura en was in de gelegenheid tal van kinasoorten te 

 verzamelen o.a. de Cinchona calisaya Wedd. Zaden en jonge planten 

 waren echter zeldzaam ; de vruchten waren reeds opengesprongen en 

 de zaden er uitgevallen en het werd den teleurgestelden reiziger duidelijk, 

 dat hij voor ditmaal te laat was gekomen. Hasskarl besloot daarom 

 Sandia te verlaten en den geschikten tijd van het volgende jaar af te 

 wachten. Hij vertrok naar het Zuiden van Chili, scheepte zich den 

 5en Maart weder naar Peru in en ging vervolgens weder naar Sandia 

 terug. Weldra was hij zoo gelukkig eenige rijpe kinazaden en ook 

 planten te vinden. Intusschen had men het doel zijner reis begrepen 

 en stelde men alles in het werk om te verhinderen, dat Hasskarl 

 met de kinaplanten de provincie Carabaya verliet. 



Reeds vroeger waren planten en zaden langs omwegen door 

 hem afgezonden ; maar de plantjes waren, zooals reeds boven werd 

 vermeld, te Panama verwaarloosd en alleen de zaden hadden Nederland 

 bereikt. Daarom had hij de Hollandsche Regeering voorgesteld om 

 een oorlogsschip naar de Peruaansche kust te zenden om hem met 

 zijne kinaplanten rechtstreeks naar Java over te brengen. 



Met ongeveer 500 Calisaya-planten kwam hij behouden te Callao 

 aan, waar het uit Indië gezonden oorlogsschip Prins Frederik Hendrik, 

 kommandant van Braam Houckgeest, hem wachtte, op welken bodem 

 Hasskarl zich eind Augustus 1854 inscheepte met 21 kisten planten 

 en een goede hoeveelheid zaden. 



Te Makassar aangekomen moest hij overgaan op den oorlogs- 

 stoomer Gedé, waarmede hij den 1 3^11 December 1854 de reede van 

 Batavia bereikte. Op Java gearriveerd, moest Hasskarl tot zijn leedwezen 

 ontdekken, dat van de 500 planten er nog slechts 75 in leven waren. 

 Deze werden naar Tjibodas, op 1527 meter boven de zee aan de 

 Oostelijke helling van het Gedehgebergte gelegen, overgebracht en 

 Hasskarl belast met de verdere zorgen voor de teelt van kina. 



Intusschen was in 1852 Java in het bezit gekomen van een 

 Cinchona calisaya, in 185 1 door de Vriesse ingeruild van de bloemisten 

 Thibaut en Keieleer te Parijs, die deze plant uit zaad verkregen 



