313 Specerijen. 



funi 1596 bereikte de kleine vloot Bantam, terwijl men van daarlangs 

 Java's noordkust verder reisde, en daarmede den grond van Neerlands 

 heerschappij legde, waarvan de geschiedenis bekend genoeg is, zoodat 

 ze hier niet herhaalt behoeft te worden. 



Ofschoon de peperhandel niet altijd door vooruitging, bedroeg 

 in 1720 de opbrengst er van nog 30 °/ van de geheele waarde der 

 koloniale producten. 



In Bantam moest ieder mannelijke inwoner boven de 16 jaren 

 500 peperplanten onderhouden. \ 7 oor iedere bahar peper (ongeveer 3 

 picols) ontvingen de mandoers, die het opzicht hadden, een halven 

 Spaanschen mat. Het plantloon, dat de bevolking in natura ontving, 

 stond gelijk aan 4 Spaansche matten per bahar. Handel in peper was 

 ten strengste verboden, het geheele product moest aan den Sultan 

 geleverd worden, die voor de bahar 7 a 8 Spaansche matten betaalde. 

 Uit diens handen ging de geheele voorraad aan de Compagnie over, die de 

 bahar met 15 Spaansche matten betaalde. Van 1687 tot 1787 werden ge- 

 middeld 9.000 bahars aan de Compagnie geleverd. De productie was nog 

 al wisselvallig; zoo bracht de peper in 1723, 13.000 en in 1725, 11.000 

 bahars op, Na 1775 kon zij slechts eens, en w T el in 1781, 1 1. 000 bahars halen 

 en daalde in het volgende jaar tot 4.500 bahars, waarna zij in de vijf volgende 

 jaren circa 5500 bahars jaarlijks opleverde. In 1796 was na een korte 

 opflikkering deze belangrijke cultuur bijna geheel te niet gegaan. 



In 1801 geeft van Hoocendorp de productie aan peper in de 

 verschillende streken als volgt op: Benkoelen 1.200 ton, Atjeh 2.000 

 ton, Palembang 700 ton, Lampongs 500 ton, de Straks 100 ton, 

 Tringano en Keianten 2.000 ton, Bandjarmassin 1.200 a 1.500 ton, 

 Bantam 500 ton, Siam 1.000 ton. 



Voor 1829 komen in Watt's Dictionary de volgende productiecijfers 

 voor; Sumatra 16.800 picols, Bintang-Lingga en omliggende eilanden 

 12.000 picols, de Straits 28.000 picols, Siam 10.000 picols, Borneo 

 20.000 -picols, Britsend ndië 30.000 picols. 



Na dien tijd, vooral na de stichting van Singapore in 1822, is 

 de cultuur, die te zamen met die van gambir werd uitgeoefend en 

 die zich daar voornamelijk in handen van Chineezen bevond, vooruit 

 gegaan. In 1894 werd de teelt van gambir, voornamelijk ten gevolge 

 van de lage prijzen en het gebrek aan brandhout, minder algemeen. 

 In 1909 en 19 10 leefde de cultuur vooral in Djohore weer wat op. 



