319 Specerijen. 



]n Penarg planten de Chineezen op 7I/2 voet afstand ; bij een intensieve 

 teelt moet die afstand minstens 8 a 10 voet zijn. 



Wat het vraagstuk van de steunsels voor de peper aangaat, zoo 

 bestaat er onder de verschillende auteurs, die op dit gebied hun 

 waarnemingen hebben bekend gemaakt, veel verschil van gevoelen, 

 hetgeen wel voornamelijk het gevolg is van de verschillende om- 

 standigheden, waaronder zij gewerkt hebben. 



Dr. Bosscha zegt: bij intensieve pepercultuur wordt geen gebruik 

 gemaakt van lei- of steunboomen. Deze hebben geenerlei vobr- maar 

 allerlei nadeelen. Het kan voor den groei van de peperplant, die een 

 zwak en weinig uitgebreid wortelstelsel heeft, niet voordeelig zijn, de 

 ruimte en het voedsel in den bodem met de veel krachtiger groeiende 

 schaduwboomen te moeten deelen. 



Verder wordt een belangrijke bewerking, het omleggen van de 

 ranken, bezwaarlijk, ook het onderhoud der stamboomen kost arbeid. 

 De voordeden, die daar tegenover staan, zijn denkbeeldig. Schaduw 

 heelt de peper niet noodig, wel groeit zij in de schaduw krachtiger, 

 maar meer product, waarop het toch aankomt, geeft zij niet. 



Het belangrijkste bezwaar, dat tegen het gebruik van doode 

 staken te berde gebracht wordt, is hun weinige duurzaamheid. In 

 streken, waar tegen lage prijzen geen houtsoorten te krijgen zijn, die 

 het langer dan 20 jaar tegen de invloeden van klimaat en tegen de 

 witte mieren uithouden is dit werkelijk een bezwaar. Staken van het 

 Borneo'sche ijzerhout Eusideroxylon Zwageri, zijn echter veel langer te 

 gebruiken. Er zijn voorbeelden van deze palen, die na 80 jaren in 

 een moerassigen bodem gestaan te hebben, nog stevig waren. 



Op weinig plaatsen is echter overvloed van dit bijna onverslijtbare 

 hout, het zal op Java te moeilijk zoo niet onmogelijk zijn zulke hoe- 

 veelheden duurzame staken voor de pepercultuur te krijgen. 



Wij zullen dus, zeer enkele streken uitgezonderd, het wel moeten 

 doen met levende steunboomen. Ten overvloede beweert Kievits het 

 tegenovergestelde van Dr. Bosscha, waar hij zegt: Alle voordeden 

 staan aan den kant van de levende boomen en alle nadeelen aan dien 

 van de doode staken. 



De keus welke steunboomen geplant moeten worden, is een 

 vraagstuk, dat ten deele plaatselijk opgelost moet worden. 



Een aanzienlijk aantal boomen worden door de verschillende 



