328 



noodzakelijk zijn. In de verschillende werken is daarover weinig te 

 vinden. De noodzakelijkheid van de bewerking hangt trouwens van 

 nog andere omstandigheden af, waarover plaatselijk geoordeeld moet 

 worden. Echter zal het bewerken van den grond in pepertuinen altijd 

 voorzichtig moeten gaan, de wortels bevinden zich slechts in den 

 bovengrond en mogen zoo min mogelijk beschadigd worden. 



Het verdere onderhoud van de pepertuinen bestaat in het schoon- 

 houden van onkruid. In het begin geeft dat nog al werk, later als er 

 wat schaduw is, groeit het meeste onkruid minder welig en gaat het 

 gemakkelijker, dan is een- of tweemaal per jaar voldoende. Het afge- 

 slagen of uitgetrokken onkruid moet in den tuin op rijen blijven liggen. 



Ziekten. 



Evenals iedere cultuurplant heeft ook de peper hare vijanden, 

 hetzij van plantaardigen of van dierlijken oorsprong, die de oorzaak 

 van allerlei ziekten kunnen zijn. 



Prof. Zimmermann heeft in 1890 een onderzoek ingesteld in de 

 Lampongs naar eene daar heerschende ziekte in de peper, die veel 

 verwoestingen aanrichtte. Ook Dr. van Breda de Haan onderzocht 

 op Java in 1904 zieke peperplanten. 



Prof. Zimmermann vond in een vrij grooten pepertuin, die er 

 eenige maanden te voren nog gezond uitzag, slechts 10 % van de 

 planten in leven. In andere tuinen had de ziekte een meer plaatselijk 

 karakter en waren slechts pleksgewijze planten gestorven. 



Er werden toen twee ziekten geconstateerd, die ieder voor zich 

 de oorzaak van het afsterven der peperplanten konden zijn. 



De eerste is een wortelziekte en is uitwendig te erkennen, daar 

 alle deelen der planten te gelijk afsterven. De bladeren beginnen geel 

 te worden ; langzamerhand verwelken zij geheel en vallen af, terwijl 

 de stengels verdrogen. Graaft men de plant uit, dan blijkt, dat nagenoeg 

 alle wortels verrot zijn. 



De andere is een boorderziekte ; in het begin sterven slechts 

 enkele takken, de bladeren verdrogen er aan, zij krijgen een donker- 

 bruine bijna zwarte kleur. Weldra breidt de ziekte zich over de geheele 

 plant uit en kan binnen een kort tijdsverloop haar dood ten gevolge 

 hebben. 



