34.4 



val, ongeveer 5000 m.m. 's jaars gewenscht. Ofschoon de regen over 

 het geheele jaar verdeeld, zooals op Banda, een nuttige factor is, doet 

 een droogte gedurende enkele maanden, die in de Minahassa niet 

 zeldzaam is, weinig nadeel aan de boomen. 



Al te groote en aanhoudende vochtigheid in de lucht bevordert 

 het ontstaan en het krachtig optreden van ziekten. 



Cultuur. 



De vermenigvuldiging van den nootmuskaatboom heeft nagenoeg 

 uitsluitend door middel van zaad plaats. Geen gering bezwaar bij 

 deze wijze van voortplanting is het feit, dat de boomen van verschillend 

 geslacht zijn, dat wil zeggen er bestaan exemplaren met mannelijke en 

 andere, die uitsluitend vrouwelijke bloemen dragen en dus de vruchten 

 voortbrengen. Er zijn echter ook mannelijke boomen, die al is het 

 niet in groot aantal, toch vruchten geven. Wen noemt deze op Banda 

 „boeiboomen". 



Volgens Prof. Janse zouden er in de Molukken bij de uitzaaiing 

 30 a 50 % mannelijke, dus onvruchtbare exemplaren ontkiemen. Van 

 een aanplant in den Cultuurtuin te Buitenzorg waren van de 95 

 exemplaren 60 vrouwelijk en 35 mannelijk. 



Het is natuurlijk, dat voor een aanplant niet zooveel mannelijke 

 boomen noodig of gewenscht. zijn. Voor de totale productie is zulks 

 geen gering nadeel, daar de boeiboomen niet veel produceeren, ook 

 zijn de vruchten van laatstgenoemde kleiner en dikwijls vindt men 2 

 of 3 kleine minderwaardige pitten in één vrucht. 



Ridley komt tot de conclusie dat één mannelijk exemplaar op 

 tien vrouwelijke voldoende is. Tkysmann meent het met vijf a zes 

 mannelijke boomen op honderd vrouwelijke wel te kunnen stellen. 



Verder beweert men in de Molukken, dat geïsoleerd liggende 

 tuinen, waaruit alle mannelijke boomen weggekapt waren, toch even 

 overvloedig vrucht draeen. 



Dergelijke feiten zijn niet geheel opgehelderd en een minutieus 

 en langdurig onderzoek zou daar voor noodig en gewenscht zijn. 

 Prof. Janse waagt zelfs de veronderstelling, dat even goed als er op 

 sommige mannelijke boomen enkele vrouwelijke bloemen voortkomen, 

 op de vrouwelijke exemplaren enkele mannelijke bloemen aanwezig 



