350 



Ziekten. 



De nootmuskaatboom heeft ook zijne vijanden, zoowel van plant- 

 aardigen als van dierlijken oorsprong, die min of meer ernstige ziekten 

 veroorzaken. 



Een der kwaadaardigste is wel die in Penang en YYellesley na 

 1860 zulk een groot aantal boomen in korten tijd vernielde, dat de 

 cultuur er met ondergang door werd bedreigd. Het is meer dan 

 waarschijnlijk dezelfde ziekte, die door Prof. Janse als volgt beschreven is. 



De boomen, die den eenen dag nog oogenschijnlijk gezond 

 schijnen, zijn den volgenden dag verwelkt; dit afsterven heeft meestal 

 plaats over het bovenste gedeelte van den boom. Kapt men den boom 

 iets beneden het zieke deel af, dan blijft het benedengedeelte meestal 

 in leven. Het schadelijkst is de ziekte, als zij boomen in volle vrucht- 

 dracht aantast. Aan de bladeren is evenmin als aan de wortels iets 

 te bespeuren, wat tot het ontstaan van de ziekte aanleiding zou kunnen 

 geven. Bij het inkappen van den stam bij de zieke deelen bemerkt 

 men echter, dat de binnenbast bruinachtig verkleurd is, van daar uit 

 worden langzamerhand ook de buitenste bastlaeen aangetast en sterven 

 af. Dit afsterven heeft zonder de minste zichtbare aanleiding op een 

 willekeurig punt van den stam plaats en verspreidt zich van daaruit 

 vooral in benedenwaartsche richtinsf. Dringt het afsterven tot aan den 

 voet van den stam door, dan ziet men dikwijls, dat de witte mieren 

 zich in het doocle weefsel vertoonen, zij komen echter niet verder dan 

 in het geheel afgestorven bastgedeelte. Een enkelen keer vindt men 

 ook in de doode gedeelten een aantal gangen, geboord door een of 

 ander bastkevertje, dat gewoonlijk in dood hout voorkomt. Evenmin 

 als de witte mieren kan het kevertje de oorzaak zijn; omdat in de 

 meeste der aangetaste boomen noch witte mieren noch kevertjes te 

 vinden zijn. 



Het is eigenaardig, dat de ziekte in de Molukken alleen optreedt 

 in den natten moesson; gedurende den drogen tijd bemerkt men er 

 niets van. De ziekte breidt zich hier niet erg uit ; is een boom afge- 

 storven, dan bestaat er geen reden aan te nemen, dat meerdere der 

 naburige boomen aangetast zullen worden ; toch schijnt zij aan zekere 

 plekken gebonden te zijn, nl. aan die, waar reeds een boom is bezweken; 

 zoo vindt men enkele open plekken in de tuinen, waar eenige boomen 



