."373 Specerijen 



Nicola Conti kwam dichter bij de waarheid, toen hij schreef, 

 dat de kruidnagels van Banda afkomstig' waren. Van daar werden 

 zij uitgevoerd naar Malakka en verder door de Roode Zee naar Europa. 

 Later maakten de Portugeezen zich meester van den specerijhandel en 

 de kruidnagelen werden voornamelijk via Lissabon over Europa verspreid. 



Toen in de 17'le en r8de eeuw de kruidnagelen goedkooper 

 werden, kwamen zij meer in ieders bereik en werd het artikel een 

 gezochte specerij. De geneesheeren schreven er in dien tijd evenals 

 aan de muskaatnoten groote geneeskrachtige eigenschappen aan toe. 



Van Gorkom zegt er van : Toen de Nederlanders in de Molukken 

 verschenen, vonden zij er vertegenwoordigers van Spanjaarden en 

 Portugeezen, die naar het schijnt een zwaren druk op de bevolking 

 uitoefenden. Deze laatste verbonden zich de specerijen uitsluitend aan 

 de Nederlandsch Oost-Indische Compagnie te leveren, tegen door haar 

 vastgestelde prijzen, onder voorwaarde, dat zij het land hielp verlossen 

 van bovengenoemde ongenoode gasten. Naar mate de Compagnie hare 

 mededingers verdrong, breidde zij haar eigen gezag uit, dat weldra 

 tot opperheerschappij voerde. Van toen af werd met weergalooze 

 consequentie het monopoliestelsel ingevoerd, dat volgens onze heden- 

 daagsche begrippen moeielijk is te verdedigen; wel doet het de koene 

 en niets ontziende onversaagdheid der oude Nederlandsche kooplui 

 en zeevaarders uitkomen. 



Onder Houtman werden de beruchte hongi-tochtcn in het leven 

 geroepen. Jaarlijks moesten de overwonnen vorsten een zeker aantal 

 vaartuigen (cora-cora's) bijeen brengen en bemannen ; daarmede 

 werden kruistochten ondernomen, teneinde te onderzoeken of de over- 

 eenkomst en de bevelen der Compagnie stipt werden nageleefd. Specerij- 

 boomen op daarvoor verboden plaatsen gevonden, werden onmiddellijk 

 uitgeroeid, soms kregen de eigenaars er vergoeding voor. Eerst in 

 1864 werd geheel met het monopolie gebroken. 



Niettegenstaande die strenge maatregelen, gelukte het wel een 

 enkelen keer aan andere zeevarenden kruidnagelen uit te voeren. In 

 1609 onder anderen kwam de Consent, een schip van de Engelsche 

 Oost-Indische Compagnie te Londen met 120.000 pond kruidnagelen, 

 zij werden verkocht voor ƒ3.30 a f \. — per pond. 



Ook op Java en Sumatra werden kruidnagelen geplant, vooral 

 in Padang en Benkoelen kreeg de cultuur tijdelijk eenige uitbreiding. 



