382 



Hij gaf de eerste vrij duidelijke beschrijving en noemde hen „Lobus 

 oblongus aromaticus". 



Waarschijnlijk is de vanielje, zij het dan ook ter loops, het eerst 

 genoemd in een werk, dat gepubliceerd werd van 1560 tot 1575 door 

 Berniiardino de Sahagun, een monnik behoorende tot de orde der 

 Franciskanen, eetiteld: „ Historia sreneral de las cosas de Nueva 

 Espaha. De schrijver woonde langen tijd als zendeling in Mexico. 

 Hij noemde de plant bij den Mexicaanschen naam Tlilxochitl, als een 

 der ingrediënten in gebruik bij de bereiding van cacao. 



In 1819 werden de eerste vanielje planten in den Botanischen 

 tuin te Buitenzorg ontvangen, zij bloeiden daar zeer mild, maar droegen 

 er, evenmin als in de serres in Europa, vruchten. 



Professor Morren was de eerste, die in den Botanischen tuin te 

 Luik de bloemen kunstmatig bevruchtte en zoodoende den grond legde 

 voor de vanielje-cultuur in streken, waar de insecten, die in de natuur 

 dit werk verrichten, niet voorkomen. 



Op Java werden de eerste vanielje-vruchten in een tuin van 

 den heer Teijsmann, die omstreeks 1850 aangelegd was, verkregen. 

 Teijsmann hield de wijze, waarop men de bevruchting tot stand kan 

 brengen eerst geheim ; later maakte hij haar bekend. 



Na Teijsmann was de eerste vanieljeplanter op Java de heer 

 Poelman, die op het landgoed Tjipinang in de Ommelanden van 

 Batavia een uitgebreiden aanplant maakte tusschen klappers en ver- 

 schillende vruchtboomen. 



Het is hier bekend, dat Teijsmann met zijn vanielje-tuin goede 

 voordeden behaald heeft; dit feit gaf in niet geringe mate aanleiding, 

 dat de vanieljeteelt hier 'zoo spoedig ingang vondt. 



Beschrijving. 



Aangezien de Yanilla planifolia Andr. de eenige soort is, die op 

 Java voor cultuur in aanmerking komt, volgt hiervan een uitvoerige 

 beschrijving, terwijl wij de overige soorten onbesproken laten. 



Zij is een groote klimplant, met dikke vleezige, groene stengels ; 

 tegenover de afwisselend staande bladeren komen de lange, kronkelende 

 luchtwortels te voorschijn, zij ontstaan op verschillende hoogte aan 

 den stengel, zweven in de lucht of kruipen langs de stammen der 



