4"2!) Specerijen. 



plant uit den grond te trekken, waarna men de stengels wegsnijdt en 

 den wortelstok schoon wascht. Men oogst niet den gansenen aanplant 

 in eens, doch bij gedeelten, telkens zooveel als men denkt te kunnen 

 verkoopen. Haast is er trouwens niet bij de inzameling-, men kan den 

 aanplant des noods vier volle maanden laten staan, zonder dat de 

 wortelstok bepaald onbruikbaar of waardeloos wordt. 



Semmler zegt, dat de Java-turmeric op de markt geringe prijzen 

 behaalt, omdat de kleur mat is De Chineesche is de beste, er komt 

 echter slechts weinig van aan de markt. De Bengaalsche behoort ook 

 onder de beter gewaardeerde turmeric. 



Behalve het enorme plaatselijk gebruik in kerri enz. wordt 

 turmeric ook veel aangewend als geneesmiddel voor allerlei ziekten ; 

 zelfs Europeanen gebruiken het wel als zweetdrijvend, maagversterkend 

 en licht afdrijvend geneesmiddel. Indertijd waren in enkele apotheken 

 zoogenaamde temoedawah-pillen te krijgen. 



Ook voor verf wordt het gebruikt en uitgevoerd, ofschoon men 

 beweert, dat de kleurstof niet duurzaam is en bij blootstelling aan de 

 zon, en bij aanraking met alcaliën spoedig verdwijnt. De Maleiers 

 zeggen, dat de verfstof uit de wortelstokken van Curcuma zeodaria, 

 onze koneng para, sterker is. 



2. Alpinia Galanga L. 



Langkwas, afkomstig van den wortelstok van bovengenoemde 

 plant wordt ook bij de kerrikruiden en in de Inlandsche geneeskunde 

 gebruikt; de export er van beteekent weinig. In Zuid-China komt een 

 andere soort voor, namelijk Alpinia officinarum, Hance, dit was reeds 

 een uitvoerartikel in overoude tijden. 



In vroegere jaren werd het ook in Europa in de geneeskunde 

 gebruikt, tegenwoordig bijna niet meer. Hoe het thans met den uitvoer 

 staat is mij niet bekend. Hanca geeft voor 1869 als exportcijefrs uit 

 Zuid-China op 370.000 il'. In 1877 werd van Kung Chow in Hoinan 

 281.733 'Ö> uitgevoerd. 



3. Ocimum. 



Eenige kruiden, die door den Javaanschen landman gekweekt 

 worden, deels als specerijen om er zijn spijzen mede te kruiden, deels 

 voor andere doeleinden verdienen hier nog een korte vermelding. 



