482 



Eir.ENSCHArPEN VAN DE KATOEN. 



De katoenvezel wordt gewonnen uit de vruchten der katocnplant. 

 Bij het openspringen van deze vruchten puilt een wollige, witte of somtijds 

 geel of bruinachtig gekleurde massa naar buiten. Deze vezelmassa 

 bevat echter nog de zaden, waaraan de vezels vastgehecht zijn. De 

 katoen is n.1. een product van de zaadhuid ; enkele cellen der opperhuid 

 groeien boven hunne omgeving uit en vormen ten slotte, als het zaad 

 rijp is, 2 a 3,5 c.M. lange, dunwandige, zeer fijne banden. 



Blijkens in Amerika genomen proeven wegen de vruchten ge- 

 middeld 7 gram, waarvan 5 gram door de zaden met de vezels worden 

 gevormd. Aan vezels alleen bevindt zich slechts i ] / 4 gram hierin; de 

 verhouding van zaad: vezel is dus 3:1. Voor een kilogram vezel 

 zouden dus bij deze gewichten ongeveer 800 vruchten noodig zijn, 

 voor een kilogram zaad ruim 260. 



Mikroskopisch bezien, vertoont zich de vezel als een meestal 

 gedraaide, holle band. 



Eene scheikundige analyse van katoen leverde de volgende 

 uitkomst: 



Vocht 6.74 % 



Asch 1.65 „ 



Ruw eiwit ......... 1.50 „ 



Cellulose 83.71 „ 



Stikstofvrije extractiefstoffen . . . 5.79 „ 

 Vet 0.61 „ 



Het vocht- en aschgehalte mogen niet veel boven de aangegeven 

 getallen verhoogd zijn, daar dit zou kunnen wijzen op een bezwaring 

 met water of een verontreiniging met zand. De stof, die hier als vet 

 aanoecreven staat, wordt ook wel katoenwas sjenoemd en vormt een 

 dun laagje aan de oppervlakte der vezel. Dit dunne laagje vetachtige 

 stof verleent de vezel eigenschappen, die van groot belang zijn voor 

 de verwerking. Het maakt haar elastisch en sterker en daardoor beter 

 geschikt voor het spinnen ; bovendien schijnt de was van belang bij 

 het „zich zetten" van de garens, omdat het de vezels in den stand houdt, 

 dien zij door het draaien verkregen hebben. Daarentegen bemoeilijkt 

 deze substantie het aannemen van kleurstoften, omdat de kleurstof- 



