484 



ceriseeren. Dit proces, genoemd naar den uitvinder, John Mercer (1844), 

 bestaat in de behandeling" van de vezels met natronloog, waardoor 

 de katoenen weefsels zwaarder en sterker worden en onder bepaalde 

 omstandigheden een zijdeachtigen glans vertoonen. 



In den vorm van katoenen lompen vindt de vezel nog een belangrijke 

 toepassing in de papierindustrie. 



Zooals boven reeds werd aangeduid, levert de katoenplant op 1 

 gewichtsdeel lint 3 deelen zaad, waarvan natuurlijk slechts een zeer gering 

 deel bestemd is voor de voortplanting. De groote massa der gewonnen 

 zaden vindt dan ook eene andere toepassing, n.1. voor de bereiding 

 van katoenzaadolie. (Zie het hoofdstuk oliegewassen). Zoo als de zaden 

 uit de ontpitinrichting komen, bestaan zij voor ongeveer de helft uit 

 kernen en voor de andere helft uit doppen, welke doppen circa 2 % 

 lint dragen (bij Upland soorten somtijds tot 10%). De kernen leveren 

 gemiddeld 37 % olie en 63 % „katoenzaadmeel". 



De rest, die na het uitpersen van de olie achterblijft, vormt een 

 geschikte voederstof en meststof. 



Cultuur. 



1. B e moeiingen van overhe idswege. In 1903 heeft Dr. Tromi' 

 de Haas een rapport ingediend, betreffende de geschiedenis van de 

 katoencultuur in Indië, waaraan de volgende hoofdpunten ontleend zijn. 



De belangstelling", voor deze cultuur reeds in de tijden der 

 Compagnie getoond, had geen blijvend succes. 



De Nederlandsche Handel-Maatschappij zond in 1833 een baaltje 

 katoen uit Kediri naar Nederland, waar dit monster weinig gunstig 

 beoordeeld werd. In denzelfden tijd zijn proeven genomen in de omgeving' 

 van Banjermasin, waarvan men zich goede resultaten voorstelde, doch 

 die later tegenvielen. 



In 1840 kwam naar Java de heer J. L. van Tol met een aanbeveling, 

 dat hij bijzonder ervaren zou zijn in cultuur en bereiding op West- 

 Indische wijze. Door dezen heer werden met steun van het Gouvernement 

 proeven genomen, die in 1847 als mislukt gestaakt werden, nadat er 

 ongeveer een ton gouds aan ten koste was gelegd. 



Omstreeks denzelfden tijd werden in het Palembangsche proeven 

 aangezet, waarbij ook de Handel-Maatschappij opnieuw blijk gaf van 



