598 



bedraagt f 35.000, dat is ongeveer 1 cent per uur per arbeider. 



Poeroen is de bies, waaruit de tabaksmatten worden gevlochten; 

 blijkens het verslag van het congres te Soerabaia is de poeroen 

 afkomstig van Lcpiroiiia mucronata Rick. Zij wordt vooral in de omgeving 

 van Martapoera en Amoentai gekweekt. De tegenwoordige aanplant 

 is circa 1500 H.A. groot en heeft dus reeds eenige beteekenis. Even- 

 als mendong is dit een moerasgewas, dat dus veel water noodig heeft. 

 Per II. A. verkrijgt men materiaal voldoende voor 7500 matten. Als 

 prijs van de matten op de plaats van aanmaak wordt opgegeven f 5.50 

 is ƒ6. — per 100 stuks (191 1). De productie van Zuid-Oost Borneo 

 bedraagt jaarlijks 12I/2 millioen stuks Op het vezelcongres te Soerabaia 

 meende men, dat de kwaliteit der matten nog wel te verbeteren zoude 

 zijn. Men concludeerde aldaar omtrent dit vlechtmateriaal, dat het 

 noodzakelijk is, een juistere verhouding te scheppen tusschen de 

 bezoldiging van kweekers en vlechters eenerzijds en van tusschen- 

 handel en exporteurs anderzijds ; de belooning van de eersten werd 

 te karig geacht. Voorts zou het tegenwoordig oogstverband verbetering 

 behoeven en het bezigen van minderwaardig materiaal belet moeten 

 worden. 



Aangaande het vlechtmateriaal in het algemeen werd op het 

 congres weinig positiefs medegedeeld. 



Van Lematang-Ilir en van Karang-anjar kwamen verder op de 

 vezeltentoonstelling te Soerabaia nog matten in van een derde bies, 

 „welinoi" genaamd. 



•Grondstoffen voor papier. 



De eerste cartonnagefabriek in Indië' is reeds sedert eenige 

 jaren aan het werk onder den voortvarenden leider, den heer Heijmering 

 te Soerabaia. Door de oprichting dezer fabriek is eindelijk het 

 vraagstuk der papierfabricatie in Nederlandsch-Indie een nieuw stadium, 

 dat van de practijk ingetreden. Evenals over andere vraagstukken van 

 belang in Indië is ook hierover langen tijd gepraat. De invoer van 

 papier op Java is aanzienlijk en beweegt zich nog steeds in een stijgende 

 lijn. Om een denkbeeld van dezen invoer te geven zij vermeld, dat 

 deze van f 1.450.000 in 1901 steeg tot circa 4.5 millioen gulden in 



