607 Indigo. 



bepalingen konden de inheemsche kleurstof niet meer redden. De 

 Hollanders gingen voort indigo uit Indië te halen, die te gebruiken en 

 zooveel mogelijk te verbreiden. De Franschen voerden de cultuur op 

 Haïti in ; de Spanjaarden begonnen haar in Guatemala, de Engelschen 

 op Jamaica en in Zuid-Carolina. 



Later dan de Hollanders, de Franschen en de Duitschers maakten 

 de Engelschen van de indigo gebruik. Reden hiervan was, dat zij 

 hun lakens en stoffen in de Nederlanden plachten te laten verven. 

 Onder Elisabeth's regeering in 1581, werd in de verordeningen op 

 de ververijen het eerst van indigo gesproken. Men mengde haar met 

 de pastel. In 1608 verkreeg een Engelsch onderdaan van zijn Koning 

 het uitsluitende recht tot verven in Engeland. Dit privilegie, dat met 

 een verbod voortaan lakens en stoffen ter verving uit te voeren gepaard 

 ging, benadeelde de Engelsche wevers ten slotte in die mate, dat de 

 Koning den uitvoer naar Holland weder moest toestaan. 



Het duurde niet lang, of men noemde in Engeland de indigo 

 schadelijk voor de gezondheid — weinig minder dan een vergif. Een 

 parlements-acte verbood het verdere gebruik in het belang van de hygiène 

 en die acte werd eerst in 1660 ingetrokken, toen Karel II verplicht 

 was Belgische ververs naar Engeland te ontbieden, ten einde onder- 

 richt in het gebruik van de indigo te geven. In 1664 begon de 

 Engelsche Oost-Indische Compagnie aanzienlijke partijen indigo uit 

 Vóór-Indië aan te voeren. 



Had Portugal in de 16de eeuw nog den alleenhandel op Indië en 

 trachtte men de plaatsen van voortbrenging voor de Hollanders geheim 

 te houden, deze wisten, door de Spaansche politiek gedwongen, de 

 goede wegen te ontdekken en zich rechtstreeks te voorzien. Jan Huygen 

 vax Linschoten, die gedurende 1593/96 een ontdekkingstocht volbracht, 

 gewaagde van den „color indicus" of „anil", die men van Macao 

 uitvoerde. 



Aan de Nederlanders is de indigo hare algemeene toepassing 

 verschuldigd. In de Hollandsche fabrieken nam het indieo-oebruik 

 snel toe en men bekommerde zich in dat land niet om de belemmerende 

 verordeningen elders, dacht er zelfs niet aan ze met een belasting op den 

 invoer van pastel te beantwoorden. Trouw aan de beginselen van vrije 

 beweging, liet men de indigo haar eigen weg zoeken en de superioriteit 

 van deze kleurstof baande dien weg gemakkelijk ; de pastel moest het 



