026 



werd opgelegd. Want daar bij de indigo-cultuur de wisselbouw gevolgd 

 werd, zoodat de velden na den afgeloopen oogst aan de bevolking 

 werden teruggegeven 3) om weder met rijst te worden beplant en 

 andere velden bij de cultuur werden ingedeeld, gebeurde het vaak, 

 dat de indigotuinen ver van de woonplaatsen der cultuurplichtigen 

 gelegen waren, zoodat deze niet zelden een grooten afstand afteleggen 

 hadden vóórdat zij die tuinen bereikten. Kr wordt zelfs vermeld, dat 

 in Soekapoera (Preanger) de planters een afstand van niet minder 

 dan 45 kilometer moesten afleggen en dat zij hier en daar maar op 

 de velden ver van hun woningen bleven vertoeven, totdat de oogst 

 was afgeloopen, zoodat men zeggen kon : trouwen, bevallen, sterven, 

 alles geschiedt op de indigovelden. De groote, van de bevolking ge- 

 vergde inspanning, werd niet door evenredige belooning vergoed; deze 

 was toch zeer gering en werd in het voordeeligste geval op 9 cents 

 per dag berekend, terwijl zelfs het feit schijnt te zijn voorgekomen, 

 dat de planters, die bij de fabrieken ingedeeld waren, na twee jaren 

 juist genoeg verdiend hadden om hunne voeding te betalen. 



Groote verbetering werd in het lot der bevolking gebracht door het 

 oprichten van kleine fabriekjes met weinig uitgestrekte aanplantingen, 

 waarmede in 1832 de proef werd genomen. Ook werd de tusschenkomst 

 van de particulieren voor het bereiden der indigo, die hier en daar 

 was ingeroepen, allengs geheel opgegeven, zoodat sedert 1S40 de 

 bevolking- overal zelve de indigo bereidde en aan het Gouvernement 

 tegen betaling leverde. Ofschoon die belooning iets beter was dan 

 te voren, was zij echter zeer gering, terwijl de zware arbeid bij het 

 planten, wieden en snijden en vooral bij het kloppen en koken in 

 de fabriek, de cultuur bij de bevolking zeer gehaat maakte. Onder 

 Rochüssen werd de gouvernements-cultuur aanmerkelijk verminderd. 

 Uit eene berekening bleek toch, dat de indigo over het algemeen 

 den planter minder voordeden opleverde, dan met de gouvernements 

 koffie- en suiker-cultuur het geval was, terwijl ook de voordeden 



l ) Een der hoofdbezwaren tegen de gedwongen indigo-cultuur ingebracht, namelijk 

 dat deze de velden uitput, zoodat de bevolking van de rijstaanplantingen op de terug- 

 gegeven gronden geringe oogsten moest verkrijgen, moet op minder juiste gegevens 

 berusten. In de Vorstenlanden toch kan men geregeld waarnemen, dat na indigo zeer 

 goede rijstoogsten worden verkregen, hetgeen geheel in ovefeenstemming is met wat de 

 wetenschap leert. 



