I.uoi en Verfstoffen. 



Inleiding. 



„Vorm in het Westen — kleur in het Oosten", deze bekende uit- 

 spraak, die in het oog gehouden moet worden bij het naast elkander 

 beoordeelen van de zoo uiteenloopende uitingen van schoonheidsgevoel 

 van den Westerling eenerzijds en van den bewoner van het Morgenland 

 aan den anderen kant, doet verwachten, dat men in Indië niet tevergeefs 

 zal zoeken naar eene hoogstaande verftechniek. En inderdaad is deze 

 van oudsher aanwezig. Het is vooral de textielnijverheid, die kleurstoffen 

 aanwendt; daarnaast zijn te noemen de wajangbeitelaars en de hout- 

 snijders, die hunne kunstvoortbrengselen met gebruik van in hoofdzaak 

 echt Indische verven in een veelkleurig gewaad dossen. Ondanks het 

 feit, dat de meeste inlandsche verfstoffen uitmuntende hoedanigheden 

 bezitten, vindt men slechts ééne op de Europeesche markt — de indigo — 

 en deze sinds vele eeuwen. Juist toen in de vorige eeuw de belang- 

 stelling voor Oostersche kleurstoffen steeg — getuige de proefnemingen 

 met méngkoedoe — verdween met de ontwikkeling van de aniline- 

 kleurstofmdustrie voorgoed de hoop, dat de indische „verfhouten" een 

 belangrijk uitvoerartikel zouden worden. Integendeel, in steeds toe- 

 nemende mate moeten zij ook in eigen vaderland het veld ruimen voor 

 de goedkoope producten van de chemische fabrieken, al is hunne 

 beteekenis gedurende den wereldoorlog tijdelijk weer toegenomen. 



Geheel anders staat het met de looimiddelen, waaraan onze 

 Archipel zeer rijk is. De behoefte aan leder was in een land, waar 

 schoeisel overbodig geacht werd, uit den aard gering; zij beperkte 

 zich tot het gebruik van wezenlijk gelooid leder voor zadels en tuigen 

 van paarden, hoewel de groote veestapel een overvloed van huiden 

 medebracht. Zelfs het echt Javaansche schimmenspel, de wajang, met 

 zijne perkamenten poppen, bracht nog geen looinijverheid mede, daar 

 de karbouw- of koehuid voor dit doel wel geschraapt, geweekt en 

 geperst wordt, doch niet tot echt leder wordt bewerkt. 



