Looi- eu Verfstoffen. 



Leerlooierij in Nederlandsch-Indië. 



In het voorgaande hebben wij reeds gewezen op de weinige 

 belangstelling in dezen tak van nijverheid en de oorzaak gevonden 

 in de eertijds geringe behoefte aan gelooid leder. Zelfs de Arabieren, 

 die in den aanvang van de vijftiende eeuw op Java kwamen, brachten 

 hier geen lederindustrie, hoewel zij in vele streken der aarde — Marokko, 

 Spanje — juist centra van fijne bewerking hadden gesticht. Wel was 

 Cambay, in westelijk Indië, een Mohammedaansch handelscentrum, in 

 dien tijd beroemd om het prachtige leer, dat daar ter plaatse bereid 

 werd, maar hoewel er een levendig handelsverkeer bestond met Java, 

 werd hierheen de kennis van de lederbereiding niet overgebracht. 



Rafflks (1817) is de eerste, die ons iets naders mededeelt omtrent 

 leerlooierij op Java. Volgens hem zou in verschillende deelen van het 

 eiland leder van eene redelijke hoedanigheid worden bereid. Het 

 centrum van de industrie was in zijne dagen Soerakarta ; het daar 

 bereide leder was vrijwel even goed als dat van Bengalen of Madras. 

 Hij vermeldt, dat voor het looien gebruik gemaakt werd van twee 

 soorten looibast, de eene in het binnenland, de andere aan de kust in 

 zwang. Welke deze basten zijn, zegt hij, jammer genoeg, niet. 



Nadere berichten verschaft ons P. C. van Oosterzee (1861) omtrent 

 looierij te Semarang, het tweede middelpunt van lederbewerking. Toen 

 ter tijde werden aldaar in een veertigtal inlandsche werkplaatsen, 

 20 — 30.000 koehuiden en 3 — 4.000 karbouwhuiden per jaar bereid. 

 Niet uitsluitend voor inlandsch gebruik werkten deze looierijen: het 

 leder diende ook voor het vervaardigen van schoenen en van militaire 

 equipementstukken en werd ten deele naar Batavia uitgevoerd. Ook 

 thans bestaat nog te Semarang eene lederwerkerskampoeng. Het looien 

 geschiedt, volgens Van Oosterzee, voor zoolleder met trënggoeli, 

 (Cassia Fistula L.J of met pilangbast (Acacia leucopliloea JI Md.), en 

 voor gewoon leder met myrobalanen (djahavruchten, Terminalia spec.J. 

 Het is hoogstwaarschijnlijk dat deze djahavruchten het voornaamste 



