673 Looi - e " Verfstoffen. 



is het wenschelijker op de vervoerkosten uit te sparen door, in plaats 

 van de natuurlijke looimiddelen, de extracten, met sterker gehalte 

 aan werkzame looistof, te ontbieden. In het bijzonder geldt dit voor 

 den invoer van looimiddelen uit overzeesche gewesten. 



Behalve in aanzienlijke transportbesparing, zijn de voordeden 

 van extractbereiding gelegen in de mogelijkheid om afval tot een 

 verkoopwaardig product te verwerken. In Britsch-Indië heeft men 

 bijvoorbeeld zaagsel en spaanders van het hout van Xylia dolabri foiiuis 

 Bcnth., uit de houtzagerijen, op extract verwerkt. Wel was de opbrengst 

 aan extract slechts 7 % van het gewicht van den afval, maar dit extract 

 bevatte in drogen toestand 85% looistof. Op dergelijke wijze kan 

 wellicht de rasamalabast, die thans bij het vellen van de boomen ver- 

 loren gaat, nog nuttig verwerkt worden tot looistofextract. 



Een eisch bij dezen tak van nijverheid is goedkoope brandstof. 

 Over het algemeen is hieraan in den Archipel te voldoen, althans op 

 plaatsen, waar looistof gewonnen wordt. Evenwel zullen wij zien, dat 

 bij de gambir-bereiding, den oudsten vorm van extractfabrikatie, gebrek 

 aan brandstof vaak dwingt tot staking van het bedrijf en verplaatsing 

 naar eene andere streek. 



Op het oogenblik voert Nederlandsch-Indië slechts twee extracten 

 uit en wel gambir en mangrovecutch. De wijze, waarop de bereiding 

 geschiedt, zal bij deze looistoffen nader besproken worden. Hier vinde 

 echter een overzicht plaats van de methoden van extractbereiding, 

 zooals deze in het algemeen in Europa en elders wordt uitgevoerd. 



Er is, in de hoofdzaken, groote overeenstemming tusschen de 

 bereiding van looistofextract en de winning van suiker uit suikerbieten. 

 Het bedrijf bestaat namelijk uit de volgende processen: 



1. fijnmaken van het materiaal; 



2. uitlooging; 



3. indamping. 



Vóór het indampen heeft gewoonlijk nog eene klaring en ontkleuring 

 van de aftreksels plaats. 



Het fijnmaken van het looistof houdende materiaal geschiedt ver- 

 schillend naar gelang van den aard. Basten woiden grof vermalen ; 

 hout wordt in sterk gebouwde machines in fijne spaanders gesneden, 

 door messen, die op een eonischen kop geplaatst zijn, welke snel rond- 

 draait. De verkregen schilfers zijn ongeveer 3 m.M. dik. Voor het 



Deel III. 43 



