fi77 ''""'- en Verfstoffen. 



Deze laatste methoden vereischen eene temperatuur van 28 — i5°C; 

 vaak heeft afkoeling tot nog belangrijk lager temperatuur plaats, in 

 bijzondere afkoeltoestellen, die geheel gesloten moeten zijn, om kleuring 

 van het extract door oxydatie aan de lucht te voorkomen. 



Bij de heete methoden gebruikt men vooral bloedalbumine 

 (systeem Gondolo) of caseïne (systeem Morrand). De oplossing wordt, 

 na toevoeging, tot ± 70 C. verhit, waardoor de albumine stolt, en 

 daarna afgekoeld. De werking van deze en andere klaringsmiddelen 

 berust op de vorming van een vlokkig neerslag, dat bij het bezinken 

 alle zwevende deeltjes medesleept. Het bezinksel wordt als meststof 

 gebruikt. Van de anorganische klaringsmiddelen wordt loodnitraat in 

 de practijk gebruikt; het geeft lichtergekleurde oplossingen dan bloed- 

 albumine. Er gaat evenwel door binding aan lood veel looistof verloren, 

 terwijl de salpeterzuurrest zeer schadelijk is, daar zij ontledend werkt 

 op de looistof en de toestellen aantast. Men kan dit euvel wel matigen 

 door toevoeging van borax, maar in vele gevallen bleek, dat zouten de 

 diffusiesnelheid van de looistof zeer verminderden, hetgeen een bezwaar 

 is bij het looien. Behalve door klaring, tracht men de extracten ook te 

 verbeteren door ze te bleeken met reduceerende stoffen. Daar hierbij 

 geen neerslag meer ontstaat, is dit proces ook bruikbaar om reeds 

 ingedikt extract na te bleeken. Men gebruikt tot dit doel hydrosulfieten 

 en sulfoxylaten, die door de „Badische Anilin- und Sodafabrik" in den 

 handel gebracht worden. Sommige extractfabrieken bereiden voor eigen 

 gebruik hydrozwaveligzuur, daar het middel anders zeer kostbaar is. 



Ten slotte dient vermeld, dat men in sommige gevallen, bijvoor- 

 beeld bij de bereiding van epiebracho-extract, voor het bleeken natrium- 

 sulfiet en natriumbisulfiet gebruikt. Deze stoffen bleeken niet alleen, 

 doch gaan bovendien met de looistof eene veel gemakkelijker in koud 

 water oplosbare verbinding aan. 



Ook langs andere wegen heeft de praktijk het vraagstuk der 

 ontkleuring en klaring van extracten opgelost. De toegepaste processen 

 behooren echter tot de fabrieksgeheimen. 



In de extractfabrieken legde men zich vroeger toe op de bereiding 

 van samengestelde extracten, waarin de eigenschappen van meerdere 

 looimiddelen vereenigd waren. De leerlooierij stelt voor iedere ledersoort 

 evenwel hare bijzondere eischen, zoodat de nieuwere opvatting, waarbij 

 de fabrikant zuivere extracten bereidt, de voorkeur verdient; zij stelt 



