G80 

 Botanische beschrijving van de gambirplant. 



Het geslacht l T ncaria (synoniem Ourouparia) omvat een dertigtal 

 soorten, die bijna zonder uitzondering in tropisch Azië en wel grooten- 

 deels in den Indischen Archipel gevonden worden. Het zijn klimmende 

 heesters met kruiswijs staande, kortgesteelde bladeren. 



Uncaria Gambier Roxb. (= Nauclea Gambir Hitiit.) heeft sterk 

 naar jasmijn riekende bloemen, die tot kogelvormige hoofdjes ver- 

 eenigd zijn. Men vindt deze bloeiwijzen in de oksels van de bladeren. 



De afzonderlijke bloempjes zijn kortgesteeld; zij bezitten een 

 trechtervormigen kelk, die in vijf slippen uitloopt en eene lange, buis- 

 vormige bloemkroon, welke van boven eindigt in vijf, van buiten zijde- 

 achtig behaarde lobben. Hoog in de bloemkroonbuis zijn vijf meeldraden 

 ingeplant; de stijl, die een knopvormigen stempel draagt, steekt ver 

 buiten de bloem uit. Het onderstandige, tweedeelige vruchtbeginsel gaat 

 over in eene vrucht, die uiteen valt in twee helften, welke talrijke, fijne 

 zaadjes bevatten. Ieder zaadje draagt een paar tegenovergesteld ge 

 plaatste, lintvormige vleugels, die niet zelden door splijting in slippen 

 verdeeld zijn. 



Niet in alle bladoksels ontwikkelen zich bloemen ; in de meeste 

 staat de ontwikkeling van den bloeistengel reeds spoedig stil en vertoont 

 deze zich als een haakvormig orgaan, dat in staat is een takje, dat er 

 bij toeval door gegrepen wordt, stevig te omvatten. De bloeistengels 

 zijn geworden tot prikkelbare klimhaken, die de plant van groot nut 

 zijn bij het omhoogklimmen in het kreupelhout. 



De bladeren zijn elliptisch, met kort toegespitsten top ; zij zijn 

 onbehaard, heldergroen, gaafrandig en eenigszins golfsgewijze geplooid. 

 Meestal zijn ze gehavend door vreterij van rupsen en vertoonen zij roest- 

 kleurige vlekken, veroorzaakt door parasitaire schimmels. Aan de takken 

 staan de bladeren kruisgewijs, doch zij zijn zoodanig gedraaid, dat alle 

 bladschijven naar één kant gekeerd staan, terwijl de klimhaken, in hun 

 oksels, zich naar de tegenovergestelde zijde wenden. 



Cultuur. 



Slechts zelden wordt gambir van wilde struiken gewonnen ; overal 

 waar men het product bereidt, kweekt men tevens de plant. 



Bijzondere eischen stelt deze cultuur niet aan den grond ; op Banka 





