683 Looi- en Verfstoffen. 



men ten slotte het fijne zaad blaast. In Benkoelen (Taïs) en Palembang 

 handelt men op overeenkomstige wijze : ook hier wordt het zaad tegen den 

 wand geblazen of met natte handen er tegen geplakt. Eene andere methode 

 van verticale kweekbedden aanleggen is het maken van groote kuilen, 

 van ongeveer 3 bij 1 1/ 2 meter ën een halven meter diep, waarvan men 

 de steile wanden voor de bovenhelft bestrijkt met een mengsel van 

 zaad en klei; daarna dekt men den kuil toe met takken en bladeren. 

 Eerst na drie of vier weken neemt men dit dek weg. Inplaats van 

 één grooten, maakt men ook wel talrijke kleine kuiltjes van ongeveer 

 10 cM. diep, die met losse aarde gevuld worden, waarna men het 

 zaad langs den rand strooit en met een doorboorden klapperdop 

 overdekt ter beschutting' tegen zon en regen. 



Gemiddeld veertien dagen na het zaaien beginnen de jonge plantjes 

 op te komen. Is op bedden gezaaid, dan moeten ze overgeplant; het 

 tijdstip waarop dit geschiedt, loopt in verschillende streken sterk uiteen 

 en in verband daarmede ook de grootte van de plantjes, die in den 

 tuin worden uitgezet. Het vroegst geschiedt dit, waar men, zooals in 

 Palembang en op Sumatra's Westkust, verticale kweekbedden gebruikt: 

 in dit geval plant men de kiemplanten soms al na drie weken over, 

 als ze nauwelijks boven den grond zijn. Van het kweekbed worden 

 als het ware zoden met kiemplantjes gestoken en deze brengt men 

 naar den tuin. In de overige streken, waar men gewone zaadbedden 

 aanlegt, loopt het uitplanten nog uiteen van twee (Sum. O.-K.) tot 

 zes of zeven maanden (Landak, W.-Borneo). Op Riouw plant men na 

 vier maanden uit met een kluitje. 



Onderwijl is het terrein, waarin geplant zal worden, in gereedheid 

 gebracht. Op Riouw maakt men plantgeulen, in de andere streken 

 kegelvormige plantgaten, door den pootstok tot de vereischte diepte in 

 den grond te steken en daarna rond te draaien. De plantwijdte is op 

 Sum. W.-kust 60—80 cM., op Riouw een meter, maar elders grooter: 

 1 V2 & 2 meter, in Silindoeng worden de stekken zelfs op 4 meter onderlingen 

 afstand geplaatst. Ook in Taïs (Benkoelen) is de plantwijdte 4 meter. 



Het jonge plantje wordt in den regel zijdelings in het kuiltje 

 geplaatst, zóó dat de bovenste blaadjes nauwelijks of in het geheel 

 niet boven de aarde uitkomen. Men let goed op, of de pen wortel geheel 

 recht is, want dit is een vereischte voor den goeden groei. Meestal 

 vult men het kuiltje niet, maar laat men het door den regen met 



