(589 Looi- en Verfstofl'en. 



Wij kunnen bij de bespreking onderscheid maken tusschen: 



A. De inlandsche werkwijzen. 



B. De Chineesche extractbereiding. 



C. De Europeesche extractbereiding-. 



A. De inlandsche werkwijzen. 



Het allereenvoudigst is de behandeling in Moko-Moko (Benkoelen) ; 

 hier droogt men het gambirblad in de zon en bindt het daarna in 

 bundeltjes van 50 — 100 stuks samen, die op den pasar verkocht worden. 

 Iri den regel wordt het blad evenwel vóór het drogen in water gekookt, 

 en daarna met de vlakke hand geslagen of, tusschen matten gelegd, 

 met de voeten getreden, waardoor het sap („getah"), de catechu, naar 

 buiten treedt en zich als een grijs laagje over de oppervlakte van het 

 blad uitspreidt. Ten slotte worden de bladeren dan in de schaduw 

 voorzichtig gedroogd en gebundeld. Het drogen mag niet door vuur- 

 of zonnewarmte geschieden, daar dan het blad te bros zou worden en 

 de getahlaag zou loslaten. Ook zou deze door het zonlicht eene roode 

 kleur aannemen, die ongewenscht is; goed gambirblad is heel licht, bij 

 wit af, gekleurd. Op dergelijke wijze handelt men in Djambi, in Manna 

 (Benkoelen), en in de onderafdeelingen Silindoeng en Padang Sidem- 

 poean (Tapanoeli). In laatstgenoemde streek gebruikt men het afkooksel 

 (..itah gambir") als medicijn. 



In Sibolga (Tapanoeli) kookt men de gambirbladeren in een bijna 

 geheel met water bijgevuld petroleumblik tot er eene laag wit schuim 

 opkomt. Men. laat het vuur dan uitgaan; is het vocht lauw geworden, 

 dan roert men de massa flink om en haalt er nu de bladeren uit, die 

 op een pisangblad in de schaduw gedroogd worden. Het afkooksel 

 wordt niet weggeworpen, maar in bamboegeledingen gegoten; na 

 eenige dagen splijt men deze open en snijdt men de intusschen vast- 

 geworden getah, die bezonken is, in schijfjes. Hier wordt dus zoowel 

 geprepareerd blad, als een soort extract gemaakt. 



Op Nias kookt men bladeren en bloesems af, waarbij ze goed 

 stukgestampt worden en laat het vocht bezinken, na de plantendeelen 

 te hebben verwijderd; men droogt het bezinksel en snijdt het ten slotte 

 in kleinere stukken. In Taïs en de L. Kota (Benkoelen) maakt men 

 „boeah gambir". Het tot eene brijachtige massa gekookte en gestampte 



i>l 1 r. III. lt 



