(5!) 5 Looi- en Verfstoffen. 



over het extract, zoodat zij overal de kristallisatie van de oververzadigde 

 oplossing kunnen inleiden. Op deze wijze wordt de vloeistof dus met 

 catechinekristalletjes geënt. 



Tot zoover is de bereidingswijze in alle 'kokerijen vrijwel gelijk. 

 De verdere behandeling verschilt naar gelang men „common" of 

 „block-gambir" (= „cake-gambir") voor de Europeesche markt maakt, 

 dan wel teerling-gambir („cube-gambir"), die eveneens veel naar Europa 

 en Amerika gaat, doch ook voor een belangrijk deel in den Archipel 

 gebruikt wordt bij het sirih-kauwen. 



In het eerste geval wordt de brij eenvoudig in houten vormen 

 uitgegoten, waarin ze tien tot twaalf uur blijft staan. Na dien tijd is de 

 massa door verdere afkoeling en kristallisatie tot eene vrij vaste koek 

 geworden, die, in stukken van de gewenschte grootte gesneden, in de zon 

 te drogen gelegd wordt. Is het grootste deel van het vocht verdampt, 

 dan wordt het product op telkens warmere plaatsen in de loods gelegd 

 totdat het droog genoeg is, om in matten te worden verpakt. Meestal 

 gaat deze gambir naar Singapore, waar zij, in doelmatiger verpakking, 

 verscheept wordt naar Europa. Deze gambir droogt moeilijk en is 

 tengevolge van het vrij hooge watergehalte steeds min of meer kleverig. 

 Zij bestaat uit vormlooze blokken. Uitwendig en op de breuk heeft 

 zij eene zeer donkere kleur, door het hooge gehalte aan looizuur en 

 extractiefstoffen. Zooals uit de bereiding blijkt, bevat het product alle 

 bestanddeelen van het extract. 



Voor „cube-gambir" geldt dit laatste niet. Men maakt deze alleen 

 wanneer het gambirkoken een gunstig verloop heeft gehad. Men giet in 

 dit geval de brij in een houten bak van bijzondere constructie, binnenwerks 

 bijvoorbeeld 48 X 72 X 25 cM. De bodem wordt gevormd door een 

 soort tafeltje, dat iets grootere afmetingen heeft, terwijl de opstaande 

 wanden hier los opstaan en onderling slechts bijeen gehouden worden 

 door houten pennetjes. De lengtezijden zijn door oppervlakkige zaagsneden 

 verdeeld in vakken van 12 cM. breedte. Bij gebruik bedekt men het 

 tafeltje, dat tot bodem dient, met een stuk van een goenizak of ander 

 grof weefsel, en zet daar de zijkanten op. In dezen bak wordt de gambir- 

 brij gegoten. Langzamerhand zal nu een groot gedeelte van het vocht met 

 de gemakkelijk oplosbare bestanddeelen door het doek filtreeren ; inde 

 poreuze gambirmassa blijft niettemin nog veel terug. Een deel van 

 het looizuur eaat zoo verloren. 



