698 



C. De Europeesche extractbereiding. 



In Nederlandsch-Indië zijn drie Europeesche gambir-onder- 

 nemingen, nl. „Gading" en „Ajer Moelik" in Indragiril) en de reeds 

 genoemde onderneming „Goenoeng Melajoe" in Asahan 2 ) 



De onderneming „Gading" verwerkt het product voor de inland- 

 sche markt volgens de Chineesche methode, hoewel op verschillende 

 punten voor grootbedrijf gewijzigd. De onderneming „Ajer Moelik" heeft 

 eene goede fabrieksinrichting voor de bereiding van blokgambir voor 

 de Europeesche markt. De onderneming „Goenoeng Melajoe" ten slotte, 

 is van de meest moderne technische hulpmiddelen voorzien. 



Het gambirblad wordt door diffusie uitgeloogd. Het sap wordt 

 daarna geklaard en vervolgens in vacuumpannen ingedikt. Voor de 

 bereiding van blokgambir, die alle looistof bevat, giet men het in- 

 gedampte product dadelijk in vormen ; na nog eenigen tijd in de zon 

 gedroogd te zijn is het dan, hoewel nog kleverig, gereed. Wil men 

 kubengambir maken, dan laat men de ingedampte vloeistof, als zij 

 eene vrij groote consistentie heeft, over een zeer grof weefsel uitdruipen. 

 Met het afloopende vocht gaat looistof verloren, zoodat het product iets 

 minder looistofrijk is. Deze gambir wordt altijd met dèdék (rijstzemelen) 

 gemengd. 



Deze modern ingerichte fabrieken werken zeer economisch. 

 Het brandstofgebruik is, in verhouding tot de hoeveelheid product, 

 gering, terwijl de lage temperatuur bij het indampen onder lucht- 

 verdunning ontleding van looistof voorkomt. Wanneer de gambir- 

 bereiding op groote schaal gemoderniseerd werd, zou de prijs van de 

 gambir vrij aanzienlijk kunnen worden verlaagd, hetgeen het gebruik 

 als looimiddel en verfstof zeer zou vergrooten. Thans staat de hooge prijs 

 aan de toepassing in den weg. 



De langs dezen weg verkregen gambir („Indragiri-gambir" en 

 „Asahan Reingambir") onderscheidt zich van alle overige aan de markt 

 gebrachte soorten door gelijkmatige samenstelling, hooger looistofgehalte 

 en zeer geringe hoeveelheid onoplosbare stoffen. Het leder wordt er lichter 

 en gelijkmatiger mede gekleurd dan met gewone gambir. Deze soorten 

 behalen op de markt dan ook een iets hooger prijs dan de Chineesche. 



l ) Beide van de ,,Cultuurmaatschappij Indragiri'", directie te Ziirich. 



s ) Van de „Goenoeng Melajoe Plantagengesellschaft," eveneens te Zürich. 



