708 



plaats op de wijze, zooals in het voorgaande beschreven werd ; door 

 de slechte verzorging' blijven de tuinen slechts gedurende weinige 

 jaren (7 — 12) product leveren. Bijna steeds behoort bij eene gambir- 

 onderneming een pepertuin en deze laatste geniet betere verzorging, 

 onder anderen zich daarin uitend, dat het uitgekookte gambirblad er als 

 bemesting in gebracht wordt. Tot voor korten tijd moest voor den 

 aanleg van gambir- en pepertuinen vergunning gegeven worden door 

 den Sultan van Riouw. Tegenwoordig worden nieuwe concessies verleend 

 op den voet van de daarvoor geldende bepalingen in het rechtstreeks 

 bestuurde gebied der Buitenbezittingen, terwijl de oude vergunningen 

 worden omgezet in erfpacht of huur. De Chineesche ondernemer (tauké 

 negrie genoemd), die doorgaans te Tandjoeng Pinang of te Singapore 

 woont, tracht een landgenoot te vinden, die het bedrijf leidt (tauké 

 kebon). Deze laatste ontvangt, evenals de koelies, die hij huurt, eenig 

 geld en levensmiddelen in voorschot, totdat de tuin product oplevert. 

 Van nu af aan moet de tauké kebon de gambir voor een vastgestelden 

 prijs (meest */s van den vermoedelijken marktprijs) aan den ondernemer 

 leveren. Beide partijen trachten het contract in eigen voordeel uit te 

 leggen met het gevolg, dat het product slordig bereid en vaak ver- 

 valscht wordt ; clandestiene verkoop aan derden heeft ook plaats. 



Hoewel de gambircultuur in den Riouw-Archipel nog steeds van 

 veel beteekenis is, gaat zij in omvang achteruit, eensdeels omdat de 

 grond voor deze teelt uitgeput raakt en brandstof moeilijker verkrijgbaar 

 wordt, anderdeels omdat de gambirprijzen gedaald zijn en andere 

 culturen den planter thans meer winst beloven. Vooral Hevea wordt 

 veel aangeplant. 



De uitvoer is hoofdzakelijk naar Singapore gericht ; van daar keert 

 een groot deel naar onzen Archipel terug. De rechtstreeksche uitvoer 

 naar Java ondervond groot nadeel van de slechtere scheepvaartver- 

 bindingen, waarin in de laatste jaren gelukkig groote verbetering- 

 gekomen is en van het feit, dat het sultanaat, uitgezonderd Indragiri, 

 volgens de bestaande bepalingen buiten het Nederlandschdndische 

 tolgebied ligt. Vóór 1909 moest voor Riouw-gambir evenveel recht 

 betaald worden als voor die van Singapore: f 20 per 100 KG. 

 Daardoor ondervond Riouw eene sterke concurrentie van de binnen 

 het tolgebied liggende gambirleverende streken, zooals Sumatra's 

 Westkust en Borneo's Westerafdeeling. Om aan deze onbillijkheid 



