710 



In 1905 bedroeg de uitvoer van Padang naar andere deelen van den 

 Archipel 574.002 KG., in 1909 gestegen tot 1.435.832 KG., doch in 

 1914 weer gedaald tot 837.000 KG. De buitenlandsche uitvoer steeg 

 in dien tijd en wel van 96.984 KG. tot 1 12.193 KG. in 1909 en 

 161.000 KG. in 19 14. 



Sumatra's Westkust is evenwel overvleugeld door Sumatra's 

 Oostkust (uitvoer in 1909 ongeveer 1 millioen KG.), waar in Asahan 

 de Europeesche onderneming „Goenoeng Melajoe" bestaat. Het product 

 gaat naar buiten Indië en bedroeg in 1914: 2. 115.000 KG. (in 1912 

 zelfs 2.561.000 KG.). 



In Indragiri zijn de Europeesche gambirondernemingen „Gading" 

 en „Ajer Moelik" te Djapoera gevestigd, waarover reeds op bladz. 

 698 bijzonderheden zijn medegedeeld. Zij werken voor export. 



De productie van deze ondernemingen is sedert 1902 tot 191 1 

 geleidelijk gestegen van 180.000 KG. tot ruim 1 millioen KG. 



Op Banka wordt gambir door de Inlanders gekweekt en ook 

 wel bereid. De bevolking verkoopt het blad van haar tuinen evenwel 

 grootendeels aan de kokerijen der Chineezen. Het product was vroeger 

 iets donkerder van kleur dan de Riouw-gambir en bracht dienten- 

 gevolge minder op ; het heette sterk vervalscht te worden. Door eene 

 prijsdaling in 1905 kromp de productie aanmerkelijk in, doch toen de 

 prijs weer hooger werd, ook ten gevolge van verbetering in de bereiding, 

 besloot men de cultuur voort te zetten. 



In 1909 en 1910 stierven door slechte verzorging en zware regens 

 meer dan anderhalf millioen struiken. Dit had op het productiecijfer 

 grooten invloed, hoewel veel bijgeplant werd op aansporing van het 

 Bestuur. 



De productie van Banka bedroeg in 1901 : 325.000 KG., in 1903: 

 430.000 KG., doch daalde in 1905 tot 131.000 KG. In 1 9 1 3 : 

 198.500 KG. en in 19 14 : 94.000 KG. Bijna alles gaat naar Java. 



Van veel meer belang daarentegen is gambir in de Westerafdeeling 

 van Borneo, vooral in de afdeelingen Sambas en Landak. De kokerijen 

 zijn in handen van Chineezen. De uitvoer bedroeg in 19 10: 1.7 14.103 

 KG. en in 1913: 2.568.500 KG. en ging grootendeels naar Java. 



De Straits-havens, vooral Singapore, zijn de stapelplaatsen van 

 gambir. Niet alleen uit den Nederlandsch-Indischen Archipel, doch ook 

 van Malakka (Djohore) en van Britsch-Borneo wordt aldaar aangevoerd. 



