718 



dat elders diep in zee gevoerd wordt, achter, zoodat de vloedbosschen 

 niet alleen voor bescherming van de kust tegen den golfslag nut hebben, 

 doch bovendien den aangroei van het land bevorderen. 



Alle levende plantendeelen hebben behoefte aan zuurstof en dus 

 ook de wortels van mangroveplanten. Maar bij de vloedbosschen is het 

 wortelstelsel bijna onafgebroken door eene laag zeewater van de lucht 

 afgesloten, zoodat de boomen andere wegen moeten hebben om hun wortels 

 van versche lucht te voorzien. Daartoe treedt het wortelstelsel hier en daar 

 te voorschijn uit het doornatte slijk. Rhizophora behoeft geen afzonderlijke 

 organen, daar de steunwortels voor een groot deel vrij door de lucht 

 gaan en zich dus dadelijk van de onmisbare zuurstof kunnen voorzien. 

 De verwante Bruguiera heeft echter horizontaal in het slib liggende 

 wortels ; deze duiken hier en daar knievormig omhoog uit den modder 

 en zijn plaatselijk ruim voorzien van ademhalingswerktuigjes, lenticellen 

 genaamd, zooals men die bij wortels en stammen aantreft. De „kanons- 

 kogelboom", Carapa moluccensis. Lam., redt zich op gelijke wijze als de 

 Avicennia's en de Sonneratias, alle zeer gewone vormen van de mangrove, 

 doordat uit het wortelstelsel spitse punten omhoog groeien, die als meer of 

 minder dikke staken in de lucht steken. Deze wortels bevatten een sterk 

 luchthoudend weefsel en zijn daardoor zeer licht. Het is bewezen, dat 

 zij voor de ademhaling" dienen, zoodat zij met recht ademwortels 

 mogen genoemd worden. Carapa obovata BI. gedraagt zich anders : 

 de lange, slangachtig heen en weer kruipende wortels hebben den 

 vorm van een dik mes, dat met den scherpen kant boven het slijk uitsteekt. 



Opmerkelijk is bij de mangroveplanten de ontwikkeling van de zaden. 

 Als na den bloei het zaad zich begint te ontwikkelen, groeit de kiem 

 zóó sterk, dat zaadhuid en vruchtwand dezen groei niet kunnen bij- 

 houden. Dientengevolge barsten beide open en komt het worteleinde 

 van de kiem te voorschijn, terwijl zaadlobben en pluimpje in de vrucht 

 besloten blijven. Het vrije deel groeit steeds door en kan bij Rhizophora 

 »iitcronata Lam. eene lengte van één meter bereiken, terwijl de dikte niet 

 meer dan il/g cM. bedraagt. De zaadlobben doen nu dienst als orgaan 

 om het voedsel uit de moederplant naar de kiem te leiden. Het lange 

 deel van de kiemplant komt overeen met het stuk van den kiemstengel 

 tusschen wortelhals en zaadlobben ; het is dus geen wortel, 'maar het 

 eerste stengellid of hypocotyl. Het alleronderste deel komt met den 

 hoofdwortel overeen, doch deze ontwikkelt zich meestal niet verder. 



