grootere opbrengst extract, dat tevens van betere hoedanigheid is. 

 te geven. Tengarbast is op W'est-Korneo voor dit doel bijna niet meer 

 in voldoende hoeveelheid te krijgen, daar zij, als verfstof, veel duurder 

 betaald wordt (f 3. — a f 4. — per pikol) dan bakau (hoogstens ƒ0.50 

 per pikol). Watt beweert, dat Cerzops-ba.st een uitmuntend leder geeft 

 en alleszins verdient onder de aandacht van de Europeesche markt te 

 worden gebracht 1). Volgens Koorders en Vai.eton zijn op de kustplaatsen 

 van Midden- en Oost-Java groote hoeveelheden tingibast te verkrijgen, 

 doch thans overtreft ook op Java de vraag het aanbod, zoodat veel 

 tengarbast van elders wordt ingevoerd. Zij bevelen de cultuur van deze, 

 zich gemakkelijk voortplantende boomsoort, voor kleurstof en looistof 

 ten sterkste aan, omdat deze mogelijk is in de voor landbouw onge- 

 schikte kustmoerassen en zij vrij spoedige rente afwerpt. 



7/8. Carapa moluccensis Lam. en Carapa obovata BI. (boewah 

 tëlor [vuig. Mal.]) behooren tot de Meliaceae. 



Ook deze boomen bevatten in hunne schors eene aanzienlijke hoe- 

 veelheid looistof. Carapa moluccensis wordt hooger (17V2 meter, bij 

 37 cM. dikte), doch minder dik dan Carapa obovata (10 — 12 meter, 

 bij 50 — 80 cM. dikte). 



Over het verschil in vorm van de wortels is reeds gesproken. 

 De vruchten zijn bolvormig" („strandgranaatboom" van Rumphius), zij 

 zijn bij Carapa obovata grooter dan bij de andere soort en omsluiten 

 eigenaardig gebouwde drijfzaden, die in de kern 40 — 50% vast vet 

 bevatten. Het hout van den, bij Carapa obovata vaak krommen en 

 hollen stam gelijkt veel op mahoniehout en wordt ter vervanging 

 hiervan gebruikt. 



De schors van Carapa is slechts 2 — 5 mM. dik; een boom 

 levert dan ook niet meer dan 20 — 25 KG. De schors is zeer taai, 

 van buiten donkergrauw, afschilferend. met barsten en lenticellen, van 

 binnen rood. De bevolking gebruikt deze bast voor het tanen van 

 netten ; de boom herstelt zich blijkbaar gemakkelijk na het schillen. 

 In de Minahasa voegt men Ca ra pa -schors bij de sagoeweer om deze 

 een bitteren smaak te geven en tevens den drank langer te kunnen 

 bewaren. 



l ) Hf.vni betwijfelt het gebruik van tengarbast als Iooimiddel in Xed.-Indië en 

 acht ook de goede hoedanigheid van de cutch op grond van de sterke kleur onwaar- 

 schijnlijk. 



