741 Looi- eu Verfstoffen. 



pilang' heel wat verduren kan, bestaat gevaar, dat hij, wanneer niet 

 krachtig ingegrepen wordt, geheel verdwijnen zal. Hier en daar heeft 

 het Boschwezen de exploitatie en den verkoop in eigen beheer genomen, 

 doch hoewel de resultaten hiervan bevredigend waren, wordt langs 

 dezen weg aan de leerlooierij niet voldoende materiaal verschaft. 



Bruinsma beveelt daarom aan, pilang te kweeken, niet als 

 directe bron van inkomsten, doch ter bevordering van de looinijverheid. 

 Tienduizenden bouws, die thans zoo goed als niets opbrengen, zouden 

 door beplanting met pilang en andere looistofboomen niet alleen de 

 kosten goed maken, maar zelfs eene matige grondrente kunnen opleveren. 



Bij de proeven van den houtvester Lugt, te Bodjonegoro, werd 

 hakhouthedrijf beoogd. In den Westmoesson 1905/06 werd de eerste 

 cultuur (10 bouws) te Baloengpanggang (Bodjonegoro) aangelegd, op een 

 betrekkelijk vruchtbaren, doorlatenden kalkgrond, waarop te voren wild- 

 hout stond. De aanleg geschiedde in gewoon contract, met tusschenbouw 

 van veldgewassen. Zaden van pilang en van djati werden uitgelegd 

 in plantverband van drie op één meter, zoodanig dat in de rijen op 

 ieder tiental planten één djati kwam, zoodat 90 % van de cultuur 

 pilang was. De groei was zeer weelderig, hoewel de aanplant slechts 

 gedurende de eerste 8 maanden onderhouden werd. In drie jaar tijds 

 waren de boomen 3 — 6 meter hoog. 



Na 2 1/4 jaar werd een deel van den pilang op stronk gekapt; 

 deze laatste liepen spoedig weer uit, zoodat de uitspruitsels na een 

 jaar alweer 2 — 3 meter hoog waren. Een ander gedeelte werd na 2 3 / 4 

 jaar geoogst. 



Het omhakken is een lastig werk wegens de talrijke doorns. 

 De stammetjes werden in kleine stukken verdeeld en de schors door 

 kloppen met een knuppel los gemaakt, zoodat zij met de hand afgestroopt 

 kon worden. 



Bij deze proeven bedroeg de opbrengst, berekend per jaar en 

 per HA., bij oogsten na 2I/4 jaar 758 KG. en na 2 3 / 4 jaar 791 KG. 

 lnchtdroge schors. Daar eikenhakhout in normale omstandigheden 

 slechts 400 KG. geeft, brengt pilang bijna het dubbele op. 



De aanlegkosten van een pilangaanplant zijn zeer gering ; onder- 

 houd is alleen in den aanvang noodig. Aangezien waarschijnlijk eenige 

 malen op stronk gezet kan worden, zonder dat het uitstoelingsvermogen 

 verloren gaat, zouden in weinige jaren de cultuurkosten gedekt kunnen 



