Looi- eu Verfstoffen. 



Mëngkoedoe. 



Beschrijving van de plant. 



Mëngkoedoe (bengkoedoe, koedoe) is de roode kleurstof in de wortel- 

 schors van de patjeh, den „Indischen meekrapboom", Morinda citrifolia L. 

 Ook Morinda bracteata Roxb. (M. citrifolia L., var. bracteata Boer/. 

 et Hook, f.) levert verfbast, de Moluksche mëngkoedoe van den 

 handel. 



Deze plant behoort tot dezelide familie als de Europeesche meekrap, 

 Rubia tinctorum L., namelijk de Rubiaceae. Het is een kleine, kromme 

 boom, met gladde schors en vrij groote, donkergroene bladeren in kruis- 

 gewijzen stand. De takken zijn zwak vierkant en aan de naar de 

 bladeren toegekeerde zijden gegroefd. De bloeiwijze is een bolvormig 

 hoofdje. Bij Morinda bracteata bezitten deze hoofdjes in schijn een 

 soort van omwindsel, daar de kelkzoom van de buitenste bloempjes 

 uitgegroeid is tot een witachtig blaadje. De bloemen zijn vijftallig, vuil- 

 wit, met eene kroonbuis van ongeveer i cM. lengte; de stijl en ook 

 de helmknoppen steken boven de bloemkroon uit. Na den bloei zwelt 

 het geheele hoofdje op tot eene geelachtige, samengestelde vrucht, iets 

 kleiner dan een ei, waarop de afzonderlijke vruchtjes (steenvruchten) 

 als wratten zichtbaar zijn. Bij rotting verspreiden de vruchten een 

 onaangenamen reuk. 



Zoowel wild als gekweekt, komt mëngkoedoe overal voor van 

 Vóór-Indië en Ceylon tot de Zuidzee-eilanden toe. De plant verspreidt 

 zich gemakkelijk van eiland tot eiland, daar de pitten, door het bezit 

 van eene luchtholte, lang kunnen drijven en niet spoedig hun kiem- 

 vermogen verliezen. 



In Britsch-Indië heet de plant „al" en was zij voorheen even 

 algemeen als in onzen Archipel; thans vindt men haar, door de alizarine 

 teruggedreven, slechts in afgelegen streken. 



