7(ï | liooi en Verfstoffen. 



houw bedraagt 13 pikol bast (van de wortels en van het onderste deel 

 van den stam): de netto winst per bouw kan in die twee jaar ruim 

 f 200. — bedragen. 



Bkm wjddeelen en gebruik. 



Het werkzame bestanddeel van menokoedoe is een iducoside, 

 morindine (CjgHggO^), dat door koken met verdund zwavelzuur of door 

 eenvoudig laten staan van het bastpoeder in koud water ontleed wordt 

 in morindon (C 15 H 10 O 5 ) en glucose. Behalve in den wortelbast komt 

 morindine in het blad en ook in andere deelen van den boom — doch 

 in geringer hoeveelheid — voor. Morindine is zwavelgeel ; het is, ong< - 

 splitst, als kleurstof waardeloos. Morindon is fraai, rood en geeft de 

 waarde aan de mengkoedoe. Bij verhitting tot 245 smelt morindine 

 tot eene donkerbruine vloeistof, die oranje dampen afgeeft ; deze kunnen 

 sublimeeren tot naaldvormige kristallen van morindon. Ook door ver- 

 hitting van bastpoeder, bijvoorbeeld in een met papier gedekt bekerglas 

 op een zandbad, kan men gesublimeerd morindon verkrijgen. 



( )p dezelfde wijze als voorheen „bloem van meekrap" bereid 

 werd - namelijk door het poeder 1 — 2 dagen te laten staan in koud 

 water en dit herhaaldelijk af te gieten - of door de goed gewasschen 

 en gestampte wortels met verdund zwavelzuur te koken, kan men een 

 dubbel zoo sterk kleurend poeder, morinda-garancitie, verkrijgen, dat 

 geen ongesplitst morindine meer bevat en dadelijk in de verfkuip 

 gebruikt kan worden. 



Morindon is zeer verwant aan, doch niet identiek met alizarine, 

 de kleurstof van de meekrap. 



In geheel Nederlandsch-Indie is mengkoedoe de meest gebruikte 

 stof om katoen, zijde en ander vezelmateriaal rood te verven. Ook het 

 rood van de gebatikte „kain bangbangan" der Strandregentschappen 

 (centra : Semarang en Pekalongan) wordt hiermede verkregen. De hoofd- 

 kleur komt overeen met het „Turksch rood" ] ). dat in Europa met 

 meekrap verkregen wordt door een ingewikkeld proces, waarbij aluin 



') In de oostelijke Preanger geeft mengkoedoe aan het gebatikte ^(w\ eene 

 chocoladebruine kleur: misschien moet de oorzaak hiervan gezocht worden in het daai 

 g( I iruikte water. 



