7C7 Looi- en Verfstoffen. 



hout. Men heeft beweerd, dat deze verfhouten alle éénzelfde stof, brasiline, 

 zonden bevatten, die wit of geel is, naar gelang van de al of niet aanwezig- 

 heid van kristalwater en door oxydatie over te voeren is in brasiléïne, 

 dat in water met roode kleur oplost en ook reeds in het hout aanwezig 

 is. Of in sappanhout inderdaad deze zelfde kleurstoffen voorkomen, is 

 nogf niet vastgesteld. 



Rumphius deelt reeds mede, hoe in Indiè sappanhout gebruikt 

 wordt. Om rood te verven, kookt men spaanders van het hout met 

 blad en schors van lêha (Symp/ocos spicata Roxö.) en wortels van meng- 

 koedoe {Morinda citrifolia L.), voegt nog aluin (tawas) toe en kookt in 

 dit vocht het te verven doek. Met bast van Briiguiera gymnorrhiza Lam. 

 wordt de kleur hoogrood ; voegt men blad van Psidium Guajava L. 

 toe, dan wordt zij bruinrood. Zuren moeten vermeden worden ; deze 

 doen de kleur tot vuilgeel verschieten ; kalk daarentegen maakt het 

 hout fraai purper. 



Voor den Europeeschen handel heeft sappanhout zijne groote 

 beteekenis verloren ; het wordt nog veel gebruikt in China, niet slechts 

 als kleurstof, doch ook als geneesmiddel. In den Archipel wordt het even- 

 eens als zoodanig gebruikt, en wel in gelijksoortige gevallen als orlean ; 

 de roode kleur speelt ook thans weder eene rol. Voorts maakt men 

 van het harde hout pinnen voor het verbinden van deelen bij het 

 bouwen van schepen : dikkere stukken worden als meubelhout voor 

 stoelen, enz. gebruikt. 



Siameesch sappanhout heet het beste ; daarnaast is dat van 

 Soembawa steeds bekend geweest. Tot 1873 was Bima bij contract 

 gedwongen uitsluitend aan de Oost-Indische Compagnie — later avin 

 het Nederlandsch-Indisch Gouverncmentsappanhout te leveren. Sedert 

 1874 is de uitvoer verboden. 



Op Java heet het hout sëtjang, wanneer het van het eiland zelf 

 afkomstig is; van elders ingevoerd wordt het sappan genoemd. 



L I T E R A T UUR. 



Dr. M. Greshoff, Caesalpinia Sappan I..; Nuttige Indische planten, 

 XXIX, blz. 121. 



Mr. S. C. I. W. van Musschenbroek, Mededeelingen omtrent grond- 

 stoffen uit het oostelijk deel van onzen Indischen Archipel, enz. ; 

 Leiden, 1SS0, blz. 28. 



